SOLIQ QARZDORLIGINI UNDIRISH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISHDA XALQARO TAJRIBA VA O‘ZBEKISTON AMALIYOTI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21305505Keywords:
soliq tizimi, soliq to‘lovchi, soliq qarzdorligi, soliq ma’muriyatchiligi, xalqaro tajriba, davlat, daromad, budjet.Abstract
Mazkur maqolada soliq qarzdorligini undirish tizimini takomillashtirishning dolzarb masalalari hamda
ushbu yo‘nalishda rivojlangan davlatlar tajribasi tahlil qilingan. Tadqiqot davomida AQSh, Buyuk Britaniya, Estoniya, Janubiy
Koreya va Avstraliya davlatlarida soliq qarzdorligini boshqarish va undirishda qo‘llanilayotgan zamonaviy mexanizmlar qiyosiy
tahlil qilinib, ularning o‘ziga xos jihatlari yoritilgan. Shuningdek, O‘zbekistonda soliq qarzdorligini undirishning amaldagi
tizimi baholanib, xalqaro tajribani milliy amaliyotga tatbiq etish imkoniyatlari aniqlangan. Tadqiqotda qiyosiy tahlil, tizimli
yondashuv, ilmiy umumlashtirish va mantiqiy tahlil usullaridan foydalanilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, soliq qarzdorligini
boshqarishda profilaktik yondashuvlarni kengaytirish, xavfga asoslangan monitoring tizimini takomillashtirish, sun’iy intellekt
va katta hajmdagi ma’lumotlarni tahlil qilish texnologiyalarini joriy etish, shuningdek, qarzdor soliq to‘lovchilarga nisbatan
differensial yondashuvni qo‘llash soliq ma’muriyatchiligi samaradorligini oshirishga xizmat qilishi asoslab berilgan. Maqolada
ilgari surilgan taklif va tavsiyalar soliq qarzdorligini qisqartirish, davlat budjeti daromadlari barqarorligini ta’minlash hamda
O‘zbekistonda soliq ma’muriyatchiligini yanada takomillashtirishga xizmat qiladi
References
1. Mirziyoyev, Sh. M. Davlat budjeti to‘g‘risidagi qonun iqtisodiyotni izchil rivojlantirishga xizmat qiladi //
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti rasmiy veb-sayti. – 2025-yil 3-yanvar. https://president.uz/oz/lists/
view/7802
2. Мороз В. В. Налоговое администрирование задолженности организаций по налогам и сборам:
проблемы взыскания: дис. ... канд. экон. наук. – М., 2011.
3. Brostek, M. Tax Debt Collection: IRS Needs to Better Manage the Collection Notices Sent to Individuals.
– United States Government Accountability Office, 2009. – P. 27.
4. Алихин С. Н., Левачева Д. А. Эволюция механизма принудительного взыскания задолженности
перед бюджетом // Налоги. – 2018. – С. 28.
5. Виноходова И. Г. Совершенствование практики взыскания задолженности организаций по налогам
и сборам // Научная статья. – 2019. – С. 22.
6. Tangriqulov A., Xomma A., Toshmatov Sh., Norqo‘ziev I., Roziqov N. Soliq qarzi va uni undirish: o‘quv
qo‘llanmasi. – T.: «Yangi asr avlodi» nashriyoti, 2010. – 51-b.
7. Niyazmetov I. Soliq yukining tadbirkorlik subyektlari moliyaviy faoliyatiga va budjet daromadlariga ta’siri
tahlili: nomzodlik dissertatsiyasi avtoreferati. – 2008.
8. Jo‘rayev A. Davlat budjeti daromadlarini shakllantirishning dolzarb muammolari: doktorlik dissertatsiyasi
avtoreferati. – T., 2006.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.