BYUDJET TASHKILOTLARI AUDITIDA TANLAMA NATIJALARINI BAHOLASH, BUZILISHLARNI EKSTRAPOLYASIYA QILISH VA ULARNI «MASOFAVIY AUDIT» TIZIMI BILAN INTEGRATSIYALASH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21390214Keywords:
tanlama natijalarini baholash, ekstrapolyasiya, prognoz xato, ifloslanish koeffisiyenti, xatoning yuqori chegarasi, tanlama xavfi, «Masofaviy audit» tizimi, raqamlashtirish, byudjet tashkiloti, XAS 530.Abstract
Maqolada byudjet tashkilotlari auditida tanlama natijalarini baholash, aniqlangan buzilishlarni
tekshirilayotgan to‘plamga ekstrapolyasiya qilish uslubiyati hamda uni «Masofaviy audit» avtomatlashtirilgan
axborot tizimi bilan integratsiyalash yo‘llari yoritilgan. Tadqiqot muammosi — amaliyotda tanlama natijalarining
to‘plamga ekstrapolyasiya qilinmasligi va buning audit xulosasini asossiz qilishidir. Tadqiqotda statistik baholash,
«ifloslanish» koeffisiyenti usuli, qatlamli ekstrapolyasiya, shartli modellashtirish va tizimli yondashuvdan
foydalanildi. Natijada besh bosqichli baholash uslubiyati, xatolarni tasniflash tartibi, qaror qoidasi hamda
raqamli integratsiya yo‘nalishlari ishlab chiqildi. Muallifning ilmiy hissasi — baholash uslubiyatini xavf zonalari
va raqamli tizim bilan uyg‘unlashtirilganligidir
References
1. AICPA (2017). Audit Guide: Audit Sampling. New York: American Institute of Certified Public Accountants.
2. Arens, A.A., Elder, R.J., Beasley, M.S. and Hogan, C.E. (2020). Auditing and Assurance Services: An
Integrated Approach. 17th ed. Harlow: Pearson Education.
3. Christensen, B.E., Elder, R.J. and Glover, S.M. (2015). Behind the numbers: Insights into large audit firm
sampling policies. Accounting Horizons, 29(1), pp. 61–81.
4. Elder, R.J., Akresh, A.D., Glover, S.M., Higgs, J.L. and Liljegren, J. (2013). Audit sampling research: A
synthesis and implications for future research. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 32(Supplement 1), pp.
99–129.
5. IAASB (2023). International Standard on Auditing (ISA) 530 «Audit Sampling». Handbook of International
Quality Management, Auditing, Review, Other Assurance, and Related Services Pronouncements. New York:
IFAC.
6. INTOSAI (2020). ISSAI 1530 «Audit Sampling»; ISSAI 100 «Fundamental Principles of Public-Sector
Auditing». Vienna: INTOSAI.
7. Leslie, D.A., Teitlebaum, A.D. and Anderson, R.J. (1979). Dollar-unit Sampling: A Practical Guide for
Auditors. Toronto: Copp Clark Pitman.
8. Neter, J. and Loebbecke, J.K. (1975). Behavior of Major Statistical Estimators in Sampling Accounting
Populations: An Empirical Study. New York: AICPA.
9. Бычкова, С.М. ва Итыгилова, Е.Ю. (2021). Аудит: учебник. Москва: Магистр, ИНФРА-М.
10. Ганьшин, А.В. (2019). Совершенствование методов обоснования выборки в аудиторской
проверке: дис. ... канд. экон. наук: 08.00.12. Москва: Финансовый университет.
11. Дўсмуратов, Р.Д. (2003). Аудит асослари: дарслик. Тошкент: «Ўзбекистон миллий энциклопедияси»
Давлат илмий нашриёти.
12. Илхамов, Ш.И. (2022). Ички аудитни ташкил этиш ва унинг услубий таъминотини такомиллаштириш
масалалари. Тошкент: Iqtisodiyot.
13. Иқтисодий тараққиёт ва таҳлил (2024). Давлат сектори аудитини рақамлаштириш ва услубий
таъминотини такомиллаштириш масалаларига бағишланган мақолалар. Иқтисодий тараққиёт ва таҳлил
илмий электрон журнали, 2(4). [Журналда чоп этилган тегишли мақола келтирилади].
14. Подольский, В.И. ва Савин, А.А. (2019). Аудит: учебник для вузов. 6-нашр. Москва: Юрайт.
15. Хасанов, Б.А. (2023). Давлат молиявий назорати ва аудит: назария ва амалиёт. Тошкент: Moliya.
16. Ўзбекистон Республикасининг Қонуни (2021). «Аудиторлик фаолияти тўғрисида», 2021 йил 25
февраль, ЎРҚ-677-сон. Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.02.2021 й., 03/21/677/0136-сон.
17. Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармони (2023). «Ўзбекистон — 2030» стратегияси
тўғрисида», 2023 йил 11 сентябрь, ПФ-158-сон. Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.09.2023
й., 06/23/158/0694-сон.
18. Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармони (2024). «Бюджет маблағларидан
фойдаланиш устидан молиявий назоратни кучайтириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»,
2024 йил 10 июль, ПФ-100-сон. Қонунчилик маълумотлари миллий базаси.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.