YO‘L XO‘JALIGI SOHASINI MOLIYALASHTIRISH HAMDA YO‘L AKTIVLARINI BOSHQARISHDA XALQARO TAJRIBA

Feruz Shikirov

YO‘L XO‘JALIGI SOHASINI MOLIYALASHTIRISH HAMDA YO‘L AKTIVLARINI BOSHQARISHDA XALQARO TAJRIBA

Authors

Feruz Shikirov

Keywords:

yo‘l xo‘jaligi, yo‘l aktivlari, moliyalashtirish, Road Fund, davlat-xususiy sheriklik, pullik avtomobil yo‘llari, ISO 55000, GIS, BIM, IoT, Digital Twin, sun’iy intellekt, infratuzilma.

Abstract

Mazkur maqolada yo‘l xo‘jaligi sohasini moliyalashtirish va yo‘l aktivlarini boshqarishning xalqaro
tajribasi tahlil qilingan. Xususan, davlat byudjeti, maxsus yo‘l jamg‘armalari (Road Fund), davlat-xususiy sheriklik (PPP),
pullik avtomobil yo‘llari (Toll Roads) kabi moliyalashtirish mexanizmlari hamda ularning iqtisodiy samaradorligi yoritilgan.
Shuningdek, AQSH, Germaniya, Yaponiya, Avstraliya va Buyuk Britaniya tajribasi asosida yo‘l aktivlarini boshqarishning
zamonaviy usullari, jumladan, hayot sikli qiymati tahlili (Life Cycle Cost Analysis), ISO 55000 aktivlarni boshqarish standarti,
GIS, BIM, IoT, raqamli egizak (Digital Twin) va sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlari o‘rganilgan. Shu
bilan birga, O‘zbekiston Respublikasida 2017–2021 yillarda yo‘l xo‘jaligi sohasida amalga oshirilgan institutsional islohotlar,
jumladan, Avtomobil yo‘llari davlat qo‘mitasining tashkil etilishi, ichki yo‘llarni rivojlantirish davlat dasturlari, tender tizimining
joriy etilishi, «Yo‘lqurilish» AJ faoliyati hamda sohaga yo‘naltirilgan moliyaviy resurslar hajmining o‘sishi tahlil qilingan.
Tadqiqot natijalari asosida O‘zbekistonda yo‘l infratuzilmasini moliyalashtirish va yo‘l aktivlarini boshqarish tizimini xalqaro
standartlar asosida takomillashtirishga doir amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Author Biography

Feruz Shikirov

Toshkent davlat iqtisodiyot universitetti
mustaqil tadqiqotchisi

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2023.

2. O‘zbekiston Respublikasining Byudjet kodeksi. – Toshkent, 2013.

3. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 25-dekabrdadagi “Investitsiyalar va investitsiya faoliyati to‘g‘risida”gi

OʻRQ-598-son Qonuni. https://lex.uz/ru/docs/-4664142?ONDATE=22.02.2024%2000

4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishga oid qaror va farmonlari.

5. Keynes J. M. The General Theory of Employment, Interest and Money. – London: Macmillan, 1936.

6. Mankiw N. G. Macroeconomics. – New York: Worth Publishers, 2021.

7. Mishkin F. S. The Economics of Money, Banking, and Financial Markets. – Pearson Education, 2022.

8. Bodie Z., Kane A., Marcus A. Investments. – New York: McGraw-Hill Education, 2021.

9. Ross S. A., Westerfield R., Jaffe J. Corporate Finance. – New York: McGraw-Hill, 2022.

10. World Bank. World Development Indicators Database.

11. International Monetary Fund (IMF). World Economic Outlook Database.

12. OECD. Foreign Direct Investment Statistics.

13. Asian Development Bank. Asian Development Outlook.

14. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining rasmiy sayti.

15. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining rasmiy sayti.

16. World Bank rasmiy ma’lumotlar bazasi.

17. International Monetary Fund (IMF) rasmiy sayti.

18. UNCTAD rasmiy sayti.

YO‘L XO‘JALIGI SOHASINI MOLIYALASHTIRISH HAMDA YO‘L AKTIVLARINI BOSHQARISHDA XALQARO TAJRIBA