HUDUDIY SANOAT RIVOJI SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING INSTITUTSIONAL VA IQTISODIY VOSITALARI HAMDA KORXONA MEXANIZMINI BAHOLASH USLUBIYOTI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21504562Keywords:
hududiy sanoat, institutsional vositalar, iqtisodiy vositalar, tashkiliy-iqtisodiy mexanizm, integral indeks, SANOAT uslubiyoti, ierarxiyalarni tahlil qilish, korxonalarni tasniflash, konvergensiya.Abstract
Maqolada hududiy sanoat rivoji samaradorligini oshirishga qaratilgan vositalar institutsional
va iqtisodiy guruhlarga tizimlashtirilgan. Institutsional vositalar (indikativ rejalashtirish, tartibga solish sifati,
kadrlar instituti, ilm-fan ko‘prigi, muloqot institutlari) va iqtisodiy vositalar (modernizatsiya jamg‘armasi,
tezlashtirilgan amortizatsiya, eksport oldi moliyalashtirish, hududiy tabaqalashtirilgan imtiyozlar) hududlarning
tipiga qarab yo‘naltirilgan. Baholash tizimining mikrodarajadagi o‘zagi sifatida korxona tashkiliy-iqtisodiy
mexanizmi samaradorligini kompleks o‘lchashning «SANOAT» (6S) uslubiyoti ishlab chiqilgan. Uslubiyot
mexanizmni oltita blok-mezon kesimida baholaydi, chiziqli min-maks normallashtirish va ierarxiyalarni
tahlil qilish usuliga (AHP) tayanadi hamda korxonalarni A/B/C/D guruhlarga tabaqalashtirib, har biri uchun
boshqaruv qarorini belgilaydi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 28.01.2022-yildagi “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi
O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-60-son Farmoni // URL: https://lex.uz/uz/docs/-
5841063
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha
moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib
chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-21-son Farmoni // URL: https://lex.uz/uz/docs/-
8050769
3. O‘zbekiston Respublikasining 14.07.2021-yildagi “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartibtaomillari
to‘g‘risida”gi O‘RQ-701-son Qonuni // URL: https://lex.uz/uz/docs/-5511879
4. O‘zbekiston Respublikasining 17.02.2020-yildagi “Maxsus iqtisodiy zonalar to‘g‘risida”gi O‘RQ-604-son
Qonuni // URL: https://lex.uz/uz/docs/-4737511
5. Abdurahmonov Q.X. Mehnat iqtisodiyoti: nazariya va amaliyot. – Toshkent: Fan, 2019.
6. Xodiyev B.Yu. va boshq. Milliy iqtisodiyot va sanoat rivojlanishi masalalari. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2020.
7. Vahobov A.V., Xajibakiyev Sh.X., Raximov A. Mintaqaviy iqtisodiyot va hududiy rivojlanish. – Toshkent:
Universitet, 2018.
8. Yusupov A.T., Akhmedov T.M., Tuxliyev N. va boshq. O‘zbekiston hududlarida sanoat salohiyatini oshirish
va modernizatsiyalashning ijtimoiy-iqtisodiy mexanizmlari. – Toshkent, 2023.
9. Nizomov A.B., Yavmutov D.Sh., Kosimova H.J. Buxoro viloyati sanoat korxonalarining innovatsion
rivojlanish tendensiyalari va istiqbolli yo‘nalishlari: monografiya. – Buxoro, 2024.
10. Granberg A.G. Osnovy regionalnoy ekonomiki. – Moskva: GU VShE, 2004.
11. Porter M.E. The Competitive Advantage of Nations. – New York: Free Press, 1990.
12. Kaplan R.S., Norton D.P. The Balanced Scorecard: Translating Strategy into Action. – Boston: Harvard
Business School Press, 1996.
13. Waterman R.H., Peters T.J., Phillips J.R. Structure Is Not Organization // Business Horizons. – 1980. – Vol.
23, No. 3. – P. 14–26.
14. EFQM. The EFQM Model. – Brussels: European Foundation for Quality Management, 2019.
15. Saaty T.L., Vargas L.G. Models, Methods, Concepts and Applications of the Analytic Hierarchy Process. –
2nd ed. – New York: Springer, 2012.
16. OECD, JRC – European Commission. Handbook on Constructing Composite Indicators: Methodology and
User Guide. – Paris: OECD Publishing, 2008.
17. Krugman P. Geography and Trade. – Cambridge, MA: MIT Press, 1991.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.