HUDUDIY SANOAT RIVOJI SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING INSTITUTSIONAL VA IQTISODIY VOSITALARI HAMDA KORXONA MEXANIZMINI BAHOLASH USLUBIYOTI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21504562Abstract
Maqolada hududiy sanoat rivoji samaradorligini oshirishga qaratilgan vositalar institutsional
va iqtisodiy guruhlarga tizimlashtirilgan. Institutsional vositalar (indikativ rejalashtirish, tartibga solish sifati,
kadrlar instituti, ilm-fan ko‘prigi, muloqot institutlari) va iqtisodiy vositalar (modernizatsiya jamg‘armasi,
tezlashtirilgan amortizatsiya, eksport oldi moliyalashtirish, hududiy tabaqalashtirilgan imtiyozlar) hududlarning
tipiga qarab yo‘naltirilgan. Baholash tizimining mikrodarajadagi o‘zagi sifatida korxona tashkiliy-iqtisodiy
mexanizmi samaradorligini kompleks o‘lchashning «SANOAT» (6S) uslubiyoti ishlab chiqilgan. Uslubiyot
mexanizmni oltita blok-mezon kesimida baholaydi, chiziqli min-maks normallashtirish va ierarxiyalarni
tahlil qilish usuliga (AHP) tayanadi hamda korxonalarni A/B/C/D guruhlarga tabaqalashtirib, har biri uchun
boshqaruv qarorini belgilaydi.
Keywords
hududiy sanoat, institutsional vositalar, iqtisodiy vositalar, tashkiliy-iqtisodiy mexanizm, integral indeks, SANOAT uslubiyoti, ierarxiyalarni tahlil qilish, korxonalarni tasniflash, konvergensiya.References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 28.01.2022-yildagi “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi
O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-60-son Farmoni // URL: https://lex.uz/uz/docs/-
5841063
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha
moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib
chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-21-son Farmoni // URL: https://lex.uz/uz/docs/-
8050769
3. O‘zbekiston Respublikasining 14.07.2021-yildagi “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartibtaomillari
to‘g‘risida”gi O‘RQ-701-son Qonuni // URL: https://lex.uz/uz/docs/-5511879
4. O‘zbekiston Respublikasining 17.02.2020-yildagi “Maxsus iqtisodiy zonalar to‘g‘risida”gi O‘RQ-604-son
Qonuni // URL: https://lex.uz/uz/docs/-4737511
5. Abdurahmonov Q.X. Mehnat iqtisodiyoti: nazariya va amaliyot. – Toshkent: Fan, 2019.
6. Xodiyev B.Yu. va boshq. Milliy iqtisodiyot va sanoat rivojlanishi masalalari. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2020.
7. Vahobov A.V., Xajibakiyev Sh.X., Raximov A. Mintaqaviy iqtisodiyot va hududiy rivojlanish. – Toshkent:
Universitet, 2018.
8. Yusupov A.T., Akhmedov T.M., Tuxliyev N. va boshq. O‘zbekiston hududlarida sanoat salohiyatini oshirish
va modernizatsiyalashning ijtimoiy-iqtisodiy mexanizmlari. – Toshkent, 2023.
9. Nizomov A.B., Yavmutov D.Sh., Kosimova H.J. Buxoro viloyati sanoat korxonalarining innovatsion
rivojlanish tendensiyalari va istiqbolli yo‘nalishlari: monografiya. – Buxoro, 2024.
10. Granberg A.G. Osnovy regionalnoy ekonomiki. – Moskva: GU VShE, 2004.
11. Porter M.E. The Competitive Advantage of Nations. – New York: Free Press, 1990.
12. Kaplan R.S., Norton D.P. The Balanced Scorecard: Translating Strategy into Action. – Boston: Harvard
Business School Press, 1996.
13. Waterman R.H., Peters T.J., Phillips J.R. Structure Is Not Organization // Business Horizons. – 1980. – Vol.
23, No. 3. – P. 14–26.
14. EFQM. The EFQM Model. – Brussels: European Foundation for Quality Management, 2019.
15. Saaty T.L., Vargas L.G. Models, Methods, Concepts and Applications of the Analytic Hierarchy Process. –
2nd ed. – New York: Springer, 2012.
16. OECD, JRC – European Commission. Handbook on Constructing Composite Indicators: Methodology and
User Guide. – Paris: OECD Publishing, 2008.
17. Krugman P. Geography and Trade. – Cambridge, MA: MIT Press, 1991.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
