SUGʻURTA TASHKILOTLARIDA SUGʻURTA ISHINI YURITISH XARAJATLARI: TAHLIL VA ANALITIK HISOBNI TAKOMILLASHTIRISH MASALALARI

Authors

  • Habibullo Murodov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.21531395

Abstract

Maqolada sugʻurta tashkilotlarida sugʻurta ishini yuritish xarajatlarini hisobga olish va tahlil
qilish masalalari “IMKON-SUGʻURTA” AJ misolida tadqiq etilgan. Jamiyatning 2021–2025-yillardagi sof tushumi,
xizmatlar tannarxi, yalpi natijasi, xarajat sigʻimi va yalpi marjasi tahlil qilingan. 2010 – «Sugʻurta ishini yuritish
xarajatlari» schyoti debet aylanmasidagi summalar iqtisodiy mazmuniga koʻra sugʻurta majburiyatlarini bajarish
bilan bogʻliq summalar hamda tashkiliy-operatsion xarajatlarga ajratilgan. Tashkiliy-operatsion xarajatlarni
sugʻurta klassi, sugʻurta turi yoki mahsuloti, shartnoma, xarajat turi, xarajat markazi va masʼuliyat markazi
boʻyicha detallashtirishga asoslangan analitik hisob modeli taklif etilgan.

Keywords

sugʻurta tashkiloti, sugʻurta xarajatlari, xizmatlar tannarxi, sof tushum, xarajat sigʻimi, yalpi marja, 2010-schyot, analitik hisob, xarajat markazi, masʼuliyat markazi.

Author Biography

Habibullo Murodov

“IMKON-SUGʻURTA” AJ bosh buxgalter oʻrinbosari
Samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va
biotexnologiyalar universiteti Buxgalteriya hisobi va audit
kafedrasi mustaqil izlanuvchisi

References

1. Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 23-noyabrdagi Sugʻurta faoliyati toʻgʻrisida OʻRQ-730-son

Qonuni. https://lex.uz/docs/5739117.

2. Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining «Sugʻurtalovchilar moliyaviy-xoʻjalik faoliyatining

buxgalteriya hisobi schyotlar rejasini tasdiqlash toʻgʻrisida»gi 2008-yil 5-maydagi 47-son buyrugʻi.

https://lex.uz/docs/1357627.

3. IFRS Foundation. IFRS 17 Insurance Contracts [Electronic resource] // IFRS Accounting Standards. —

URL: https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ifrs-17-insurance-contracts/.

4. Ochilov I.K. Sugʻurta tashkilotlarida buxgalteriya hisobi va moliyaviy tahlil metodologiyasini

takomillashtirish: iqtisodiyot fanlari doktori (DSc) dis. avtoref.: 08.00.08. — Toshkent, 2022.

5. Kuvatova D.A. Sugʻurta tashkilotlarida daromadlar va xarajatlar hisobini takomillashtirish: iqtisodiyot

fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) dis. avtoref.: 08.00.08. — Toshkent, 2025.

6. Ergasheva M.Sh. Sugʻurta tashkilotlarida moliyaviy natijalar hisobini takomillashtirish: iqtisodiyot

fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) dis. avtoref.: 08.00.08. — Toshkent, 2024.

7. Abduraimova M.A. Sugʻurta tashkilotlarida auditorlik tekshiruvlarini tashkil qilishda dalillarning

ahamiyati // Xalqaro moliya va hisob. — 2024. — № 1. — 13 b. — ISSN 2181-1016.

8. Полазнова Т.В. Учет доходов и расходов от страховых операций в страховых организациях: дис. …

канд. экон. наук: 08.00.12. — Нижний Новгород, 2007. — 198 с.

9. Яковлев М.К. Бухгалтерский учет в страховых компаниях: автореф. дис. … канд. экон. наук: 08.00.12.

— Москва, 2009. — 25 с.

10. Шегурова В.П. Особенности учета и анализа доходов и расходов в страховом бизнесе: на примере

Саранского филиала ООО «Страховая компания «Согласие»» // Молодой ученый. — 2012. — №

12. — С. 229–232.

11. Корзоватых Ж.М. Проблемы бухгалтерского учета в страховых организациях // Вестник университета.

— 2015. — № 10. — С. 228–233.

12. Савельева О.В. Особенности бухгалтерского учета в страховых компаниях // Вестник Оренбургского

государственного университета. — 2009. — № 9 (103). — С. 89–94.

13. Усманалиева Г.Б. Классификация и состав доходов и расходов страховой организации // Известия

Иссык-Кульского форума бухгалтеров и аудиторов стран Центральной Азии. — 2014. — № 3. — С.

107–111.

14. Турок И.А. Особенности учета расчетов страховой организации со страховыми агентами // Всё для

бухгалтера. — 2011. — № 6. — С. 20–25.

15. Segal D. An Economic Analysis of Life Insurance Company Expenses // North American Actuarial Journal.

— 2002. — Vol. 6, No. 4. — P. 81–94. — DOI: 10.1080/10920277.2002.10596066.

Downloads

Published

2026-07-01

How to Cite

Murodov , H. (2026). SUGʻURTA TASHKILOTLARIDA SUGʻURTA ISHINI YURITISH XARAJATLARI: TAHLIL VA ANALITIK HISOBNI TAKOMILLASHTIRISH MASALALARI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(7), 265–272. https://doi.org/10.5281/zenodo.21531395
Vol. 4 No. 7 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 7-son