FRANCHAYZING FAOLIYATIDA RAQAMLI MARKETING VA BIG DATA TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGINI OSHIRISH MEXANIZMLARI...
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19924893Keywords:
franchayzing, raqamli marketing, Big Data, prediktiv analitika, mijoz segmentatsiyasi, dinamik narxlash, CLV, CAC, O‘zbekiston.Abstract
Mazkur maqolada franchayzing faoliyatida raqamli marketing va Big Data texnologiyalaridan foydalanish
samaradorligini oshirish mexanizmlari ilmiy jihatdan asoslangan. Tadqiqot O‘zbekistonda 2021–2024-yillarda faoliyat
yurituvchi 72 ta franchayzing tarmog‘ini qamrab olgan. Raqamli marketing va Big Data integratsiyasining besh o‘lchovli
indeksi (RMBD-indeks) ishlab chiqilib, uning franchayzing tarmog‘ining moliyaviy va marketing ko‘rsatkichlariga ta’siri
OLS regressiya, korrelyatsion tahlil va DEA usullari yordamida baholangan. Natijalarga ko‘ra, RMBD-indeksi 10 balga
oshganda franchayzing tarmog‘ining o‘rtacha chekiga 6,4 foizga, mijoz hayoti qiymatiga (CLV) 12,7 foizga oshadi,
mijozlarni jalb qilish qiymati (CAC) esa 17,8 foizga kamayadi. Maqolada Big Data asosidagi prediktiv analitikaning
to‘rt yo‘nalishi (talab prognozi, mijozlar segmentatsiyasi, dinamik narxlash, inventar optimallashtirish) bo‘yicha amaliy
tavsiyalar ishlab chiqilgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi “2022 — 2026-yillarga moʻljallangan Yangi
Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida”gi PF-60-son Farmon // URL: https://lex.uz/ru/docs/-5841063
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi “Raqamli Oʻzbekiston — 2030” strategiyasini tasdiqlash
va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-6079-son Farmoni // URL: https://lex.uz/ru/docs/-
5030957
3. O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik Kodeksi // URL: https://lex.uz/mact/-111189
4. Laney, D. (2001). 3D data management: Controlling data volume, velocity and variety. META Group Research Note, 6.
5. Hashem, I.A.T., Yaqoob, I., Anuar, N.B., Mokhtar, S., Gani, A., Khan, S.U. (2015). The rise of ‘big data’ on cloud
computing: Review and open research issues. Information Systems, 47, 98-115.
6. Erevelles, S., Fukawa, N., Swayne, L. (2016). Big Data consumer analytics and the transformation of marketing.
Journal of Business Research, 69(2), 897-904.
7. Wedel, M., Kannan, P.K. (2016). Marketing analytics for data-rich environments. Journal of Marketing, 80(6), 97-121.
8. Chaffey, D., Ellis-Chadwick, F. (2022). Digital Marketing: Strategy, Implementation and Practice (8th ed.). Pearson,
London.
9. Kotler, P., Kartajaya, H., Setiawan, I. (2021). Marketing 5.0: Technology for Humanity. Wiley, Hoboken.
10. Watson, A., Dada, O., Grünhagen, M., Wollan, M.L. (2020). When do franchisors select entrepreneurial franchisees?
Journal of Business Research, 119, 372-383.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.