O‘ZBEKISTON IQTISODIY O‘SISHI VA TARKIBIY O‘ZGARISHLARIDA TURIZMNING HISSASI

O‘ZBEKISTON IQTISODIY O‘SISHI VA TARKIBIY O‘ZGARISHLARIDA TURIZMNING HISSASI

Authors

  • Zilolaxon Izzatullayeva
  • Ilhom Elmurodov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.19967500

Keywords:

turizmni rivojlantirish, iqtisodiy o‘sish, tarkibiy o‘zgarish, tuzilmaviy tenglamalar modellashtirish (SEM), turizm siyosati, barqaror rivojlanish, O‘zbekiston

Abstract

Turizm iqtisodiyoti sohasida turizmni rivojlantirish nihoyatda muhim hisoblanadi, chunki u
rivojlanayotgan mamlakatlarda milliy iqtisodiyotlarning optimal iqtisodiy samaradorlikka erishishiga yordam
beradi. Bu esa siyosat yurituvchilarga daromad manbalarini ishonchli diversifikatsiya qilish, strategik fikrlash va
mavjud mahalliy resurslardan samarali foydalanish imkonini yaratadi.
Turizm va iqtisodiy o‘sish o‘rtasidagi tarkibiy bog‘liqliklarni shakllantiruvchi omillarni aniqlash maqsadida
ushbu empirik tadqiqot rivojlanayotgan turizm bozori iqtisodiyoti sharoitida o‘tkazildi. Tadqiqotning maqsadi
O‘zbekistonda turizm rivojlanishi ko‘rsatkichlari uchun tuzilmaviy tenglamalar o‘lchov modelining haqiqiyligini
hamda kuzatilgan indikatorlarning faktor yuklamalari qiymatlarini baholashdan iborat.
Mazkur tadqiqotning asosiy maqsadi O‘zbekistonda tarkibiy o‘zgarishlar sharoitida regressiya yondashuvi
asosida turizmning iqtisodiy o‘sishga qo‘shgan hissasini (TCEG) o‘rganishdan iborat bo‘lib, bu omillar ushbu
munosabatga qanday ta’sir ko‘rsatishini aniqlash orqali sektorni makroiqtisodiy darajada yaxshiroq tushunishga
yordam beradi. So‘rov natijalariga asoslangan yashirin o‘zgaruvchilar modeliga tayangan holda tuzilmaviy
tenglamalar modellashtirish usuli qo‘llanildi va panel ma’lumotlar usuli yordamida regressiya tahlili amalga
oshirildi.
Asosiy cheklov shundan iborat ediki, o‘zaro yuklanishga ega indikatorlarni aniqlash uchun muqobil
baholash usullaridan foydalangan holda kovariatsiya tahlili o‘tkazilmadi. Natijalar respondentlarning ta’lim
siyosati doirasida turizmga oid strategiyalarni qo‘llashga nisbatan yuqori darajada tayyor ekanligini ko‘rsatdi.
Shuningdek, natijalar respondentlarning demografik xususiyatlariga, ya’ni ta’lim darajasi (bakalavr, magistr,
PhD) va daromad darajasi (past, yuqori)ga qarab ularning qarashlarida farq yo‘qligini ko‘rsatdi (p > 0,05).
Natijalar shuni ko‘rsatdiki, siyosat ishlab chiquvchilar va soha ishtirokchilari ushbu tadqiqotda aniqlangan
omillardan turizmni rivojlantirish yondashuvlarida, shuningdek, barqaror iqtisodiy o‘sish uchun asos yaratishda
foydalanish imkoniyatiga ega. Mazkur maqola turizm sohasi milliy iqtisodiyot rivojlanishini samarali qo‘llabquvvatlashini
ta’minlash uchun yanada batafsil va amaliy qadamlarni taqdim etish orqali tadqiqotchilarning
nazariy tushunchalarini kengaytiradi.

Author Biographies

Zilolaxon Izzatullayeva

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
Turizm fakulteti talabasi.

Ilhom Elmurodov

Ilmiy rahbar: 

References

1. Abdurakhmanova G., Jeong J., Oqmullayev R., & Karimov M. (2021). The impact of tourism on

employment and economic growth in Uzbekistan: An ARDL bounds testing approach. Proceedings of the 5th

International Conference on Future Networks and Distributed Systems. https://doi.org/10.1145/3508072.3508158

2. Amiriddinova M. (2025). Gastronomic tourism as a strategic driver of tourism development in

Uzbekistan. Ilg‘or iqtisodiyot va pedagogik texnologiyalar, 2(2), 375–378. https://doi.org/10.60078/3060-4842-

2025-vol2-iss2-pp375-378

3. Astanakulov O., & Goyipnazarov S. (2023). Tourism as a catalyst for regional development: Uzbekistan’s

experience and economic prospects. Economic Annals-XXI. https://doi.org/10.21003/ea.v204-05

4. Fakriddinovich E. (2020). The potentials of tourism industry in Uzbekistan and effective use of them

for sustainable development. Indonesian Journal of Law and Economics Review. https://doi.org/10.21070/

ijler.2020.v7.487

5. Iminov A., & Nomozova Q. (2025). Turizmni qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi faoliyatining iqtisodiy

samaradorligini baholash. Ilg‘or iqtisodiyot va pedagogik texnologiyalar, 2(3), 164–170. https://doi.

org/10.60078/3060-4842-2025-vol2-iss3-pp164-170

6. Jeong J., Karimov M., Sobirov Y., Saidmamatov O., & Marty P. (2023). Evaluating culturalization strategies

for sustainable tourism development in Uzbekistan. Sustainability. https://doi.org/10.3390/su15097727

7. Juraeva F. (2023). The role of tourism activity in the economic development of the country. International

Journal of Economics and Innovative Technologies. https://doi.org/10.55439/eit/vol11iss4/a43

8. Khamidov O. (2023). Tourism sector in Uzbekistan and its growth prospects. International Conference

on Eurasian Economies 2023. https://doi.org/10.36880/c15.02851

9. Mamarejabovna T. (2025). Tourism growth challenges and strategic development priorities in

Uzbekistan. Academia Open. https://doi.org/10.21070/acopen.10.2025.11869

10. Patterson I., & Tureav H. (2020). New developments in promoting tourism in Uzbekistan. Journal of

Tourismology. https://doi.org/10.26650/jot.2020.6.2.0005

11. Qaumy F., & Bobur S. (2022). Factors affecting the development of tourism in Uzbekistan: The case

of China and the USA. International Journal of English Language, Education and Literature Studies (IJEEL).

https://doi.org/10.22161/ijeel.1.5.5

12. Qodirov A., Urakova D., Amonov M., Masharipova M., Ibadullaev E., Xolmurotov F., & Matkarimov F.

(2024). The dynamics of tourism, economic growth, and CO₂ emissions in Uzbekistan: An ARDL approach.

International Journal of Energy Economics and Policy. https://doi.org/10.32479/ijeep.16591

13. Saliev F., & Soliev M. (2015). Economic advancement of tourism industry in Uzbekistan. Global

Disclosure of Economics and Business, 4, 43–54. https://doi.org/10.18034/gdeb.v4i1.151

14. Shodiyev K. (2021). Contribution of ICT to the tourism sector development in Uzbekistan. Journal of

Asian Finance, Economics and Business, 11, 457–461. https://doi.org/10.5958/2249-7137.2021.00391.8

15. Sobirov B., & Alimova M. (2020). Accelerated development of tourism in Uzbekistan: Trends, reforms

and results. Economics, Management and Education, 6, 128–140. https://doi.org/10.15503/emet.2019.128.140

16. Tashpulatova L., & Suyunova F. (2023). Digital tourism as a key factor in increasing the country’s

economic growth. Economics and Education. https://doi.org/10.55439/eced/vol23iss6/a73

17. Turaev H., & Patterson I. (2020). Priority directions for tourism development in Uzbekistan. Indonesian

Journal of Law and Economics Review, 8. https://doi.org/10.21070/ijler.2020.v8.635

18. Tursinbaevich A. (2024). Importance of tourism in the economic development of Uzbekistan. Journal of

Economics, Assets, and Evaluation. https://doi.org/10.47134/jeae.v1i3.341

19. Ugli T. (2023). Assessment of the role of the tourism sector in the formation of employment indicators in

Uzbekistan. Journal of Economics, Finance and Management Studies. https://doi.org/10.47191/jefms/v6-i3-18

Downloads

Published

2026-04-01

How to Cite

Izzatullayeva , Z., & Elmurodov , I. (2026). O‘ZBEKISTON IQTISODIY O‘SISHI VA TARKIBIY O‘ZGARISHLARIDA TURIZMNING HISSASI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4. https://doi.org/10.5281/zenodo.19967500
Loading...