AGROKLASTERLAR RIVOJLANISHINING INSTITUSIONAL-IQTISODIY NAZARIY MODELI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20025962Keywords:
agroklaster, institutsional iqtisodiyot, tranzaksion xarajatlar, qiymat zanjiri, hududiy yaqinlik, innovatsiya, vertikal integratsiyaAbstract
Maqolada agroklasterlar rivojlanishining institutsional-iqtisodiy nazariy modeli ishlab chiqildi
va tizimli yondashuv asosida asoslab berildi. Tadqiqotda klaster nazariyasi, institutsional iqtisodiyot va yangi
iqtisodiy geografiya yutuqlari sintez qilindi. Agroklasterning tarkibiy elementlari sifatida institutsional muhit,
boshqaruv mexanizmlari, innovatsion oqimlar, hududiy yaqinlik hamda qiymat zanjirining vertikal integratsiyasi
o‘zaro bog‘liq tizim sifatida tahlil qilindi. Model O‘zbekiston paxta-to‘qimachilik klasterlari misolida empirik
jihatdan tasdiqlandi. Natijalar agroklasterlar samaradorligini oshirish va agrar siyosatni takomillashtirish uchun
ilmiy asos yaratdi. Tadqiqot klasterlarni rivojlantirishning institutsional mexanizmlarini aniqlashtirishga xizmat
qildi.
References
1. Porter, M.E. (1998). Clusters and the New Economics of Competition. Harvard Business Review, 76(6),
77–90. URL: https://hbr.org/1998/11/clusters-and-the-new-economics-of-competition
2. Porter, M.E. (1990). The Competitive Advantage of Nations. New York: Free Press. 855 p.
3. Marshall, A. (1920). Principles of Economics (8th ed.) [1890]. London: Macmillan and Co. URL: https://
www.econlib.org/library/Marshall/marP.html
4. North, D.C. (1990). Institutions, Institutional Change and Economic Performance. Cambridge:
Cambridge University Press. 152 p. URL: https://www.cambridge.org/core/books/institutions-institutionalchange-
and-economic-performance/AAE1E27DF8996E24C5DD07EB79BBA7EE
5. Williamson, O.E. (1979). Transaction-Cost Economics: The Governance of Contractual Relations.
Journal of Law and Economics, 22(2), 233–261. URL: https://chicagounbound.uchicago.edu/jle/vol22/iss2/3/
6. Williamson, O.E. (1985). The Economic Institutions of Capitalism: Firms, Markets, Relational
Contracting. New York: Free Press. 450 p.
7. Krugman, P. (1991). Geography and Trade. Cambridge, MA: MIT Press. 142 p.
8. Becattini, G. (1990). The Marshallian Industrial District as a Socio-Economic Notion. In: Pyke,
F., Becattini, G., Sengenberger, W. (eds.), Industrial Districts and Inter-Firm Co-operation in Italy. Geneva:
International Institute for Labour Studies, pp. 37–51.
9. Gálvez-Nogales, E. (2010). Agro-based Clusters in Developing Countries: Staying Competitive in a
Globalized Economy. FAO Agricultural Management, Marketing and Finance Occasional Paper No. 25. Rome:
FAO. 114 p. URL: https://www.fao.org/4/i1560e/i1560e.pdf
10. Humphrey, J., Schmitz, H. (2002). How does insertion in global value chains affect upgrading in
industrial clusters? Regional Studies, 36(9), 1017–1027. URL: https://doi.org/10.1080/0034340022000022198
11. OECD (2007). Competitive Regional Clusters: National Policy Approaches. OECD Reviews of Regional
Innovation. Paris: OECD Publishing. 350 p. URL: https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/
reports/2007/05/competitive-regional-clusters_g1gh7f3e/9789264031838-en.pdf
12. Delgado, M., Porter, M.E., Stern, S. (2014). Clusters, convergence, and economic performance.
Research Policy, 43(10), 1785–1799. URL: https://www.nber.org/papers/w18250
13. UNIDO (2024). Inclusive and Sustainable Cluster Development: UNIDO’s Approach. Vienna:
United Nations Industrial Development Organization. URL: https://hub.unido.org/sites/default/files/
publications/05062024_Online_UNIDO_CLUSTERS_2024_%20(003).pdf
14. UNIDO (2013). The UNIDO Approach to Cluster Development: Key Principles and Project Experiences.
Vienna: UNIDO Technical Paper. URL: https://www.unido.org/sites/default/files/2014-01/UNIDOs_CLUSTER_
APPROACH_0.PDF
15. World Bank (2020). Cotton-Textile Clusters in Uzbekistan: Status and Outlook. Washington, DC: The
World Bank. 52 p. URL: https://documents1.worldbank.org/curated/en/305731601271791257/pdf/Policy-
Dialogue-on-Agriculture-Modernization-in-Uzbekistan-Cotton-Textile-Clusters-in-Uzbekistan-Status-and-
Outlook.pdf
16. World Bank (2025). Weaving a New Future in Uzbekistan’s Cotton Sector. Feature Story. Washington,
DC. URL: https://www.worldbank.org/en/news/feature/2025/05/27/weaving-a-new-future-in-uzbekistan-scotton-
sector
17. Ketels, C. (2013). Recent research on competitiveness and clusters: implications for public policy.
European Planning Studies, 21(9), 1408–1419. URL: https://doi.org/10.1080/09654313.2012.755832
18. Schmitz, H. (1995). Collective efficiency: Growth path for small-scale industry. Journal of Development
Studies, 31(4), 529–566.
19. Sonobe, T., Otsuka, K. (2011). Cluster-Based Industrial Development: A Comparative Study of Asia
and Africa. Basingstoke: Palgrave Macmillan. 240 p.
20. Ketels, C., Memedovic, O. (2008). From clusters to cluster-based economic development. International
Journal of Technological Learning, Innovation and Development, 1(3), 375–392.
21. European Cluster Collaboration Platform (n.d.). Online repository of European cluster organisations.
URL: https://clustercollaboration.eu/
22. USDA Foreign Agricultural Service (2023). Cotton and Products Update: Uzbekistan. Global Agricultural
Information Network Report UZ2023-0002. Washington, DC. URL: https://apps.fas.usda.gov/newgainapi/
api/Report/DownloadReportByFileName?fileName=Cotton+and+Products+Update_Tashkent_Uzbekistan+-
+Republic+of_UZ2023-0002.pdf
23. Asian Development Bank Institute (2021). Transitioning to high-value agriculture through cluster-based
development. Asia Pathways. URL: https://www.asiapathways-adbi.org/2021/04/transitioning-high-valueagriculture-
through-cluster-based-development/
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.