YER VA SUV RESURSLARIDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGIGA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20680016Keywords:
yer resurslari, suv resurslari, suv tejovchi texnologiyalar, iqtisodiy samaradorlik, irrigatsiya, iqlim o‘zgarishi, agrar sektor, klaster tizimi, barqaror rivojlanish, transchegaraviy daryolarAbstract
Mazkur maqolada O‘zbekiston iqtisodiyotining muhim tarmog‘i hisoblangan qishloq xo‘jaligida
yer va suv resurslaridan foydalanish samaradorligini belgilovchi omillar tizimli ravishda tahlil qilingan. Tadqiqotda
iqlim o‘zgarishi sharoitida suv resurslari hajmidagi o‘zgarishlar, aholi sonining o‘sishi hamda agrar sektorda
amalga oshirilayotgan institutsional islohotlarning yer va suv resurslaridan foydalanish samaradorligiga ta’siri
o‘rganilgan. O‘zbekistonda yillik suv iste’moli o‘rtacha 51–53 mlrd kub metrni tashkil etib, uning 90 foizdan ortig‘i
qishloq xo‘jaligi ehtiyojlariga yo‘naltirilishi qayd etilgan. Shu bilan birga, irrigatsiya tizimlarini modernizatsiya qilish
va suv tejovchi texnologiyalarni keng joriy etish orqali suv resurslaridan foydalanish samaradorligini yanada
oshirish imkoniyatlari yoritilgan. Maqolada transchegaraviy daryolar oqimidagi o‘zgarishlar, suvdan foydalanish
madaniyati, investitsion muhit hamda boshqaruv mexanizmlarining samaradorlikka ta’siri baholangan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining 2025-yil 31-yanvardagi “Oʻzbekiston Respublikasining Suv kodeksini
tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Qonuni. – https://lex.uz/acts/-7655336.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 5-yanvardagi “Quyi boʻgʻinda suv resurslarini
boshqarish tizimini takomillashtirish hamda suv resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish choratadbirlari
toʻgʻrisida” PQ–5-son Qarori. – https://lex.uz/uz/docs/-6734972.
3. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021.
4. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. Yillik statistik to‘plam. – Toshkent, 2023.
5. Bazarov S.S. Sug‘oriladigan yerlar unumdorligini oshirishda suv resurslaridan foydalanish samaradorligi.
– Qarshi, 2023.
6. G‘ulomov A.H. Agrar iqtisodiyotda resurs tejovchi texnologiyalar. – Toshkent: Fan, 2020.
7. Xamrayev R. Suv xo‘jaligini boshqarishning iqtisodiy mexanizmlari. – Toshkent, 2022.
8. World Bank. Central Asia Water and Energy Program (CAWEP) Report. – Washington, D.C., 2023.
9. FAO. The State of Food and Agriculture: Water Scarcity and Challenges. – Rome, 2022.
10. Nurmatova M. Innovatsion sug‘orish usullarining iqtisodiy tahlili // Iqtisodiyot va ta’lim. – 2021.
11. Meliev B. Dehqonchilikda suv tejash madaniyati va uning ijtimoiy jihatlari. – Samarqand, 2019.
12. O‘zbekiston Respublikasi Suv xo‘jaligi vazirligi. 2020–2030-yillarga mo‘ljallangan suv xo‘jaligini
rivojlantirish konsepsiyasi. – Toshkent.
13. Sattarov F.M. Paxtachilikda suvni tejash texnologiyalari. – Toshkent, 2018.
14. Jahon tabiiy resurslar instituti (WRI). Water Stress Index Report. – 2023.
15. Iqlim o‘zgarishi bo‘yicha milliy hisobot (UNFCCC). – O‘zbekiston, 2023.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.