MINTAQADA TABIIY KAPITALNI JAMGʻARISH SAMARADORLIGINI INTEGRAL INDEKS ASOSIDA BAHOLASH VA HUDUDLARNI TABAQALASHTIRISH (XORAZM VILOYATI MISOLIDA)
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20817408Keywords:
tabiiy kapital, integral indeks, hududlarni tabaqalashtirish, resurs indeksi, ekologik indeks, iqtisodiy samaradorlik, mintaqaviy iqtisodiyot, yashil rivojlanish dasturi, barqaror rivojlanishAbstract
Mintaqada tabiiy kapitalni jamg‘arish samaradorligini integral indeks asosida baholash
hamda hududlarni mazkur ko‘rsatkich bo‘yicha tabaqalashtirish masalalari tadqiq etilgan. Resurs, ekologik va
iqtisodiy samaradorlik ko‘rsatkichlarining teng vazniga asoslangan tabiiy kapital integral indeksidan foydalanilib,
Xorazm viloyatining 11 ta tumani misolida amaliy hisob-kitoblar amalga oshirilgan. Hisoblangan integral indeks
qiymatlari asosida hududlar besh toifaga ajratilib, har bir toifa uchun tabiiy kapitalni jamg‘arish salohiyatidan
kelib chiqqan holda differensiallashtirilgan “yashil rivojlanish dasturlari” yo‘nalishlari asoslab berilgan. Olingan
natijalar hududiy resurslardan foydalanish samaradorligini xolis baholash hamda mintaqaviy iqtisodiy siyosatni
hududlarning o‘ziga xos xususiyatlariga moslashtirish imkonini beradi.
References
1. Fisher I. The Nature of Capital and Income. — London: Macmillan & Co, 1991. — pp. 55–56.
2. Costanza R., Daly H. Natural Capital and Sustainable Development // Conservation Biology. — 1992.
— Vol. 6, No. 1. — pp. 37–46.
3. Ostrom E. Governing the Commons: The Evolution of Institutions for Collective Action. — Cambridge:
Cambridge University Press, 1990. — pp. 124–127.
4. North D.C. Institutions, Institutional Change and Economic Performance. — Cambridge: Cambridge
University Press, 1990. — pp. 56–61.
5. Helm D. Natural Capital: Valuing the Planet. — New Haven: Yale University Press, 2015. — 312 p.
6. World Bank. The Changing Wealth of Nations 2021: Managing Assets for the Future. — Washington,
DC: World Bank, 2021. — 462 p.
7. Бобылев С.Н. Экономика устойчивого развития. — М.: КНОРУС, 2021. — С. 142–150.
8. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktabrdagi “2019–2030 yillar davrida Oʻzbekiston
Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga oʻtish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PQ-4477-son qarori: https://
lex.uz/docs/-4539502
9. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 30-oktabrdagi “2030-yilgacha boʻlgan davrda
Oʻzbekiston Respublikasining atrof-muhitni muhofaza qilish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PF-5863-son
Farmoni: https://lex.uz/docs/-4574008
10. Raximov F.Sh. Tabiiy kapitalni jamgʻarish samaradorligini baholash uslubiyoti // Marketing jurnali. —
2026. — №4. — B. 151–163.
11. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi rasmiy maʼlumotlari. — www.stat.uz (murojaat
sanasi: 2026-yil).
12. Xorazm viloyati statistika boshqarmasi maʼlumotlari. — Urganch, 2025.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.