SUG‘URTA KOMPANIYALARIDA INVESTITSIYA PORTFELINI BOSHQARISH SAMARADORLIGINI OSHIRISH MEXANIZMLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21127969Keywords:
sug‘urta sektori, investitsiya portfeli, portfel samaradorligi, aktivlarni diversifikatsiya qilish, investitsiya strategiyasi, moliyaviy risklarni boshqarish, sug‘urta rezervlari investitsiyasi, institutsional investitsiyalar, raqamli transformatsiya, moliyaviy barqarorlik, kapital rentabelligi.Abstract
Mazkur maqolada sug‘urta kompaniyalarida investitsiya portfelini boshqarish samaradorligini
oshirishning nazariy-uslubiy asoslari hamda amaliy mexanizmlari tadqiq etilgan. Tadqiqotning maqsadi sug‘urta
tashkilotlari investitsiya faoliyatining samaradorligini oshirishga ta’sir etuvchi omillarni aniqlash va investitsiya
portfelini boshqarishni takomillashtirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqot
jarayonida iqtisodiy-statistik tahlil, qiyosiy tahlil, tizimli yondashuv, diversifikatsiya va risklarni baholash usullaridan
foydalanilgan. Natijalar sug‘urta kompaniyalari investitsiya portfeli tarkibining optimalligi, aktivlarni diversifikatsiya
qilish darajasi, likvidlik va rentabellik o‘rtasidagi muvozanat hamda risklarni boshqarish mexanizmlarining
investitsiya samaradorligiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishini tasdiqladi. Shuningdek, investitsiya qarorlarini qabul
qilishda zamonaviy moliyaviy instrumentlardan foydalanish, aktiv va majburiyatlarni muvofiqlashtirish, raqamli
texnologiyalar hamda prognozlash modellari asosida portfel boshqaruvini takomillashtirish zarurligi asoslab
berildi. Tadqiqot yakunida sug‘urta kompaniyalarida investitsiya portfelining daromadliligini oshirish, moliyaviy
barqarorlikni mustahkamlash va investitsiya risklarini minimallashtirishga qaratilgan amaliy taklif va tavsiyalar
ishlab chiqildi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining 23.11.2021-yildagi “Sugʻurta faoliyati toʻgʻrisida”gi O‘RQ–730-son
Qonuni // URL: https://lex.uz/docs/-5739117
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha
moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning
qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-21-son Farmoni // URL: https://www.lex.uz/uz/docs/-8050769
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022 — 2026-yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning
taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida”gi PF–60-son Farmoni // URL: https://lex.uz/ru/docs/-5841063
4. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. Sug‘urta bozorini yanada rivojlantirish va tartibga
solish bo‘yicha qarorlar to‘plami. – Toshkent, 2020–2025.
5. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi. O‘zbekiston Respublikasi moliya sektorini
rivojlantirish konsepsiyasi. – Toshkent, 2024. – 78 b.
6. Bodie Z., Kane A., Marcus A.J. Investments. – 12th Edition. – New York: McGraw-Hill Education, 2021.
– 1072 p.
7. Fabozzi F.J. Investment Management and Portfolio Strategy. – Hoboken: John Wiley & Sons, 2009.
– 576 p.
8. Rejda G.E., McNamara M.J. Principles of Risk Management and Insurance. – 14th Edition. – New
York: Pearson Education, 2021. – 720 p.
9. Cummins J.D., Weiss M.A. Systemic Risk and the U.S. Insurance Sector. – Philadelphia: Temple
University Press, 2014. – 312 p.
10. Cummins J.D., Phillips R.D. Capital Adequacy and Insurance Risk-Based Capital Systems //
Journal of Insurance Regulation. – 2009. – Vol. 28. – No. 1. – P. 25–72.
11. Harrington S.E., Niehaus G.R. Risk Management and Insurance. – 3rd Edition. – New York: McGraw-
Hill, 2004. – 768 p.
12. Hull J.C. Risk Management and Financial Institutions. – 6th Edition. – Hoboken: John Wiley & Sons,
2023. – 688 p.
13. Elton E.J., Gruber M.J., Brown S.J., Goetzmann W.N. Modern Portfolio Theory and Investment
Analysis. – 9th Edition. – New York: John Wiley & Sons, 2014. – 736 p.
14. Mishkin F.S. The Economics of Money, Banking and Financial Markets. – 13th Edition. – Boston:
Pearson, 2021. – 720 p.
15. Damodaran A. Investment Valuation: Tools and Techniques for Determining the Value of Any
Asset. – 4th Edition. – Hoboken: John Wiley & Sons, 2024. – 992 p.
16. Архипов А.П. Страховое дело. – Москва: Магистр, 2018. – 448 с.
17. Гвозденко А.А. Страхование. – Москва: Проспект, 2022. – 496 с.
18. Сплетухов Ю.А., Дюжиков Е.Ф. Страхование. – Москва: ИНФРА-М, 2021. – 368 с.
19. Сатыбалдин А.А. Институциональные инвесторы и развитие финансового рынка
Казахстана // Экономика и статистика. – 2020. – № 4. – С. 15–27.
20. Vahobov A.V., Malikov T.S. Moliya. – Toshkent: Iqtisod-Moliya, 2018. – 712 b.
21. Shoha’zamiy Sh.Sh. Kapital bozori nazariyasi va amaliyoti. – Toshkent: Iqtisod-Moliya, 2019. – 420
b.
22. Jo‘rayev A.S. Sug‘urta nazariyasi va amaliyoti. – Toshkent: IQTISODIYOT, 2020. – 384 b.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.