O‘ZBEKISTON MAJBURIY SUG‘URTA BOZORIDA TARIF SIYOSATINI SHAKLLANTIRISH MASALALARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21128201Keywords:
majburiy sug‘urta, tarif siyosati, sug‘urta tarifi, aktuariy baholash, sug‘urta mukofoti, sug‘urta to‘lovi, to‘lovlar darajasi, moliyaviy barqarorlik, risklarni differensiallash, bonus-malus tizimi.Abstract
Mazkur maqolada O‘zbekiston majburiy sug‘urta bozorida tarif siyosatini shakllantirishning
nazariy, uslubiy va amaliy jihatlari tadqiq etilgan. Majburiy sug‘urta bo‘yicha sug‘urta mukofotlari va to‘lovlari
dinamikasi, to‘lovlar darajasi, tariflarning aktuariy yetarliligi hamda ularning sug‘urtalovchilar moliyaviy
barqarorligiga ta’siri tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari amaldagi tarif stavkalari inflyatsiya, zararlar chastotasi
va og‘irligi, hududiy hamda individual risk omillariga to‘liq moslashmaganini ko‘rsatdi. Tarif siyosatini
takomillashtirish maqsadida bazaviy stavkalarni davriy indeksatsiya qilish, riskga asoslangan koeffitsiyentlar
va bonus-malus tizimini joriy etish, shuningdek, tariflarni yagona axborot bazasi asosida aktuariy baholash
bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 23-noyabrdagi “Sug‘urta faoliyati to‘g‘risida” O‘RQ-730-son Qonuni.
https://lex.uz/uz/docs/-5739117?ONDATE=17.04.2025%2000
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 1-martdagi “Sug‘urta xizmatlari bozorini yanada
rivojlantirishning kompleks chora-tadbirlari to‘g‘risida” PQ-108-son qarori. https://lex.uz/uz/docs/-6824178
3. Nomozova, Q.I. (2025). Improvement of Capital Requirements in Insurance Companies of Uzbekistan.
European Science Review, № 3–4, 38–42.
4. Ergasheva, F.Sh. (2025). Оптимизация капитальных требований страховых компаний в Узбекистане.
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil ilmiy elektron jurnali, № 3, 89–95.
5. Qo‘ldoshev, Q.M. (2022). Sug‘urta nazariyasi. Darslik. Toshkent: Yangi Nashr.
6. Bühlmann, H., & Gisler, A. (2005). A Course in Credibility Theory and Its Applications. Berlin: Springer.
7. Denuit, M., Maréchal, X., Pitrebois, S., & Walhin, J.-F. (2007). Actuarial Modelling of Claim Counts: Risk
Classification, Credibility and Bonus-Malus Systems. Chichester: John Wiley & Sons.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.