TOSHKENT METROPOLITENI SANOATIDA MAHALLIYLASHTIRISH DARAJASINING DINAMIKASI VA UNI XALQARO TAJRIBA BILAN QIYOSIY BAHOLASH

TOSHKENT METROPOLITENI SANOATIDA MAHALLIYLASHTIRISH DARAJASINING DINAMIKASI VA UNI XALQARO TAJRIBA BILAN QIYOSIY BAHOLASH

Authors

  • Xamrokul Mansurov

Keywords:

mahalliylashtirish, metropoliten sanoati, import oʻrnini bosish, harakat tarkibi, tarkibiy tahlil, xalqaro qiyosiy baholash, mahalliy tarkib talablari, texnologik qaramlik

Abstract

2020–2025-yillarda metropoliten sanoatida mahalliylashtirish jarayonining dinamikasi
empirik jihatdan tahlil qilinib, olingan natijalar Xitoy, Hindiston, Rossiya va Turkiya tajribasi bilan qiyosiy
baholandi. Tahlil natijalariga koʻra, tadqiq etilgan davrda yoʻlovchi tashish hajmi 7,4 barobarga (yillik oʻrtacha
49,2 %), liniyalar uzunligi esa 42,0 % ga oshgan boʻlsa-da, mahalliylashtirish darajasi atigi 81,8 % ga (yillik
oʻrtacha 12,7 %) koʻtarilgan. Mahalliylashtirishning yoʻlovchi oqimi oʻsishiga nisbatan elastiklik koeffitsiyenti
0,13 ni tashkil etdi. Ishlab chiqarish faoliyatining tarkibiy tahlili yillik ishlab chiqarish hajmining qiymat jihatidan
14,4 % i bevosita import oʻrnini bosishga, 65,9 % i ichki ehtiyojlarni qondirishga, 14,2 % i esa detallarni qayta
tiklashga toʻgʻri kelishini koʻrsatdi. Shu bilan birga, umumiy ishlab chiqarish hajmining 81,3 % i uchta tarkibiy
boʻlinmada jamlangani aniqlandi

Author Biography

Xamrokul Mansurov

Toshkent davlat transport universiteti bosh mutaxassisi


References

1. Prebisch R. The Economic Development of Latin America and Its Principal Problems. – New York: United

Nations Department of Economic Affairs, 1950.

2. Amsden A. H. Asia’s Next Giant: South Korea and Late Industrialization. – New York: Oxford University

Press, 1989.

3. Grossman G. M. The Theory of Domestic Content Protection and Content Preference // The Quarterly

Journal of Economics. – 1981. – Vol. 96, No. 4. – P. 583–603. – DOI: 10.2307/1880742.

4. Veloso F. M. Understanding Local Content Decisions: Economic Analysis and an Application to the

Automotive Industry // Journal of Regional Science. – 2006. – Vol. 46, No. 4. – P. 747–772. – DOI:

10.1111/j.1467-9787.2006.00476.x.

5. Hufbauer G. C., Schott J. J., Cimino C., Vieiro M., Wada E. Local Content Requirements: A Global Problem.

– Washington, DC: Peterson Institute for International Economics, 2013.

6. Kuntze J.-C., Moerenhout T. Local Content Requirements and the Renewable Energy Industry: A Good

Match? – Geneva: International Centre for Trade and Sustainable Development, 2013.

7. Tordo S., Warner M., Manzano O. E., Anouti Y. Local Content Policies in the Oil and Gas Sector. –

Washington, DC: World Bank, 2013. – DOI: 10.1596/978-0-8213-9931-6.

8. Stone S., Messent J., Flaig D. Emerging Policy Issues: Localisation Barriers to Trade // OECD Trade

Policy Papers. – 2015. – No. 180. – Paris: OECD Publishing. – DOI: 10.1787/5js1m6v5qd5j-en.

9. Flaig D. Local Content Requirements versus Tariff Equivalents: How We Measure Matters // The World

Economy. – 2017. – Vol. 40, No. 5. – P. 931–948. – DOI: 10.1111/twec.12426.

10. Probst B., Anatolitis V., Kontoleon A., Díaz Anadón L. The Short-Term Costs of Local Content Requirements

in the Indian Solar Auctions // Nature Energy. – 2020. – Vol. 5, No. 11. – P. 842–850. – DOI: 10.1038/

s41560-020-0677-7.

11. Lin Y., Qin Y., Xie Z. Does Foreign Technology Transfer Spur Domestic Innovation? Evidence from the

High-Speed Rail Sector in China // Journal of Comparative Economics. – 2021. – Vol. 49, No. 1. – P.

212–229. – DOI: 10.1016/j.jce.2020.08.004.

12. Cory N. Heading Off Track: The Impact of China’s Mercantilist Policies on Global High-Speed Rail

Innovation. – Washington, DC: Information Technology and Innovation Foundation, 2021.

13. OECD. Measuring Distortions in International Markets: The Rolling-Stock Value Chain // OECD Trade

Policy Papers. – 2023. – No. 267. – Paris: OECD Publishing. – DOI: 10.1787/fa0ad480-en.

14. Boboev I. X. Mahalliylashtirish asosida raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarish strategiyasini

shakllantirish: iqtisod fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya. – Toshkent, 2008.

15. Norkulov S. T. Metropoliten transportida yoʻlovchi tashish faoliyati: muammo va yechimlar: monografiya. –

Toshkent: Omadbek Print Number One, 2024.

16. Norkulov S. T. Transport iqtisodiyoti uchun sanoat korxonalari va ularning iqtisodiy samaradorligi:

monografiya. – Toshkent: Omadbek Print Number One, 2024.

17. Egamberdiyev Sh. Transport tizimlarining iqtisodiy samaradorligi // Лучшие интеллектуальные

исследования. – 2025. – T. 4. – № 37.

Downloads

Published

2026-08-01

How to Cite

Mansurov , X. (2026). TOSHKENT METROPOLITENI SANOATIDA MAHALLIYLASHTIRISH DARAJASINING DINAMIKASI VA UNI XALQARO TAJRIBA BILAN QIYOSIY BAHOLASH. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(8), 49–55. Retrieved from https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/index.php/GED/article/view/11811
Loading...