TOSHKENT METROPOLITENI SANOATIDA MAHALLIYLASHTIRISH DARAJASINING DINAMIKASI VA UNI XALQARO TAJRIBA BILAN QIYOSIY BAHOLASH
Keywords:
mahalliylashtirish, metropoliten sanoati, import oʻrnini bosish, harakat tarkibi, tarkibiy tahlil, xalqaro qiyosiy baholash, mahalliy tarkib talablari, texnologik qaramlikAbstract
2020–2025-yillarda metropoliten sanoatida mahalliylashtirish jarayonining dinamikasi
empirik jihatdan tahlil qilinib, olingan natijalar Xitoy, Hindiston, Rossiya va Turkiya tajribasi bilan qiyosiy
baholandi. Tahlil natijalariga koʻra, tadqiq etilgan davrda yoʻlovchi tashish hajmi 7,4 barobarga (yillik oʻrtacha
49,2 %), liniyalar uzunligi esa 42,0 % ga oshgan boʻlsa-da, mahalliylashtirish darajasi atigi 81,8 % ga (yillik
oʻrtacha 12,7 %) koʻtarilgan. Mahalliylashtirishning yoʻlovchi oqimi oʻsishiga nisbatan elastiklik koeffitsiyenti
0,13 ni tashkil etdi. Ishlab chiqarish faoliyatining tarkibiy tahlili yillik ishlab chiqarish hajmining qiymat jihatidan
14,4 % i bevosita import oʻrnini bosishga, 65,9 % i ichki ehtiyojlarni qondirishga, 14,2 % i esa detallarni qayta
tiklashga toʻgʻri kelishini koʻrsatdi. Shu bilan birga, umumiy ishlab chiqarish hajmining 81,3 % i uchta tarkibiy
boʻlinmada jamlangani aniqlandi
References
1. Prebisch R. The Economic Development of Latin America and Its Principal Problems. – New York: United
Nations Department of Economic Affairs, 1950.
2. Amsden A. H. Asia’s Next Giant: South Korea and Late Industrialization. – New York: Oxford University
Press, 1989.
3. Grossman G. M. The Theory of Domestic Content Protection and Content Preference // The Quarterly
Journal of Economics. – 1981. – Vol. 96, No. 4. – P. 583–603. – DOI: 10.2307/1880742.
4. Veloso F. M. Understanding Local Content Decisions: Economic Analysis and an Application to the
Automotive Industry // Journal of Regional Science. – 2006. – Vol. 46, No. 4. – P. 747–772. – DOI:
10.1111/j.1467-9787.2006.00476.x.
5. Hufbauer G. C., Schott J. J., Cimino C., Vieiro M., Wada E. Local Content Requirements: A Global Problem.
– Washington, DC: Peterson Institute for International Economics, 2013.
6. Kuntze J.-C., Moerenhout T. Local Content Requirements and the Renewable Energy Industry: A Good
Match? – Geneva: International Centre for Trade and Sustainable Development, 2013.
7. Tordo S., Warner M., Manzano O. E., Anouti Y. Local Content Policies in the Oil and Gas Sector. –
Washington, DC: World Bank, 2013. – DOI: 10.1596/978-0-8213-9931-6.
8. Stone S., Messent J., Flaig D. Emerging Policy Issues: Localisation Barriers to Trade // OECD Trade
Policy Papers. – 2015. – No. 180. – Paris: OECD Publishing. – DOI: 10.1787/5js1m6v5qd5j-en.
9. Flaig D. Local Content Requirements versus Tariff Equivalents: How We Measure Matters // The World
Economy. – 2017. – Vol. 40, No. 5. – P. 931–948. – DOI: 10.1111/twec.12426.
10. Probst B., Anatolitis V., Kontoleon A., Díaz Anadón L. The Short-Term Costs of Local Content Requirements
in the Indian Solar Auctions // Nature Energy. – 2020. – Vol. 5, No. 11. – P. 842–850. – DOI: 10.1038/
s41560-020-0677-7.
11. Lin Y., Qin Y., Xie Z. Does Foreign Technology Transfer Spur Domestic Innovation? Evidence from the
High-Speed Rail Sector in China // Journal of Comparative Economics. – 2021. – Vol. 49, No. 1. – P.
212–229. – DOI: 10.1016/j.jce.2020.08.004.
12. Cory N. Heading Off Track: The Impact of China’s Mercantilist Policies on Global High-Speed Rail
Innovation. – Washington, DC: Information Technology and Innovation Foundation, 2021.
13. OECD. Measuring Distortions in International Markets: The Rolling-Stock Value Chain // OECD Trade
Policy Papers. – 2023. – No. 267. – Paris: OECD Publishing. – DOI: 10.1787/fa0ad480-en.
14. Boboev I. X. Mahalliylashtirish asosida raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarish strategiyasini
shakllantirish: iqtisod fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya. – Toshkent, 2008.
15. Norkulov S. T. Metropoliten transportida yoʻlovchi tashish faoliyati: muammo va yechimlar: monografiya. –
Toshkent: Omadbek Print Number One, 2024.
16. Norkulov S. T. Transport iqtisodiyoti uchun sanoat korxonalari va ularning iqtisodiy samaradorligi:
monografiya. – Toshkent: Omadbek Print Number One, 2024.
17. Egamberdiyev Sh. Transport tizimlarining iqtisodiy samaradorligi // Лучшие интеллектуальные
исследования. – 2025. – T. 4. – № 37.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.