O‘zbekistonda hududlarning soliq salohiyatini aniqlash metodologiyasini takomillashtirish
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.16315022Keywords:
Soliq salohiyati, hududiy fiskal siyosat, ekonometrik model, soliq tushumlari, YAIM, kichik biznes, GIS, mintaqaviy tahlil, prognozlash, O‘zbekistonAbstract
Ushbu maqolada O‘zbekistonda hududlar kesimida soliq salohiyatini aniqlash bo‘yicha mavjud metodologik
yondashuvlar tanqidiy tahlil qilinadi hamda takomillashtirilgan baholash modeli taklif etiladi. Tadqiqotda soliq salohiyatini
aniqlashda mavjud muammolar, jumladan, statistik ma’lumotlarning yetishmasligi, mintaqaviy nomutanosibliklar va
tarixiy usullarga tayanish kabi omillar ko‘rsatib o‘tiladi. Muallif tomonidan YAIM, bandlik darajasi, kichik biznes subyektlari
soni kabi indikatorlar asosida ko‘p omilli regressiya modeli ishlab chiqilgan bo‘lib, bu yondashuv soliq tushumlarini
prognozlashda yuqori aniqlikni ta’minlaydi. Shuningdek, GIS texnologiyalari yordamida hududlar soliq salohiyatining
vizual xaritalashtirilishi ham keltirilgan. Tadqiqot natijalari asosida hududiy fiskal resurslardan samarali foydalanish, fiskal
barqarorlikni ta’minlash va davlat daromadlarini oshirishga xizmat qiluvchi tavsiyalar ishlab chiqilgan
References
1. Faizullaev Yo.Sh., Azizova I.A. (2020). Byudjetni o‘rta muddatli rejalashtirish. – Toshkent: Iqtisodiyot nashriyoti.
2. Habibullaev I. (2019). Iqtisodiy-matematik usullar va modellar. – Toshkent: Iqtisodiyot.
3. Nasritdinov G. (2018). Ekonometrika: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: Iqtisodiyot va moliya.
4. Abduganieva G.K., Bababekova N.B. (2018). Prognozirovanie nalogov. – Toshkent: Ilm-fan.
5. G‘afurov U.V. (2017). Kichik biznesni davlat tomonidan tartibga solishning iqtisodiy mexanizmlarini takomillashtirish
(Iqtisodiyot fanlari doktori dissertatsiyasi). – Toshkent.
6. Sanakulova B.R. (2016). Kichik tadbirkorlik subyektlarini soliqqa tortish mexanizmini takomillashtirish (Iqtisodiyot
fanlari nomzodi dissertatsiyasi). – Toshkent.
7. OECD (2022). Revenue Statistics: Comparative Tax Revenue Data. – Paris: Organisation for Economic Co-operation
and Development.
8. IMF (2021). Revenue Administration: Performance Measurement in Tax Administration. – Washington D.C.: International
Monetary Fund.
9. O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi. Hududiy ijtimoiy-iqtisodiy ko‘rsatkichlar to‘plami. – Toshkent, 2023.
10. O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi (2023). Soliq tushumlari bo‘yicha hisobotlar va tavsiyalar. – Toshkent.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.