RAQAMLI IQTISODIYOT OMILLARI VA ULARNING QISHLOQ XO‘JALIGI KORXONALARINING SAMARADORLIGIGA TA’SIRI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17525098Keywords:
raqamli iqtisodiyot, qishloq xo‘jaligi, korxona samaradorligi, operatsion leveraj, boshqaruv xarajatlari, ekonometrik tahlil.Abstract
Ushbu maqolada raqamli iqtisodiyotning qishloq xo‘jaligiga ixtisoslashgan korxonalar samaradorligiga
ta’siri empirik tahlil asosida o‘rganilgan. Tadqiqotda O‘zbekiston Respublikasida faoliyat yuritayotgan qishloq xo‘jaligi
korxonalari bo‘yicha panel ma’lumotlar bazasi shakllantirilib, raqamli infratuzilma, internet xizmatlaridan foydalanish
darajasi hamda raqamli xizmatlar xarajatlari kabi omillarning ishlab chiqarish samaradorligiga ta’siri ekonometrik modellar
orqali baholandi.
Natijalar shuni ko‘rsatdiki, raqamli iqtisodiyot omillari korxonalarning samaradorligiga bevosita ijobiy ta’sir ko‘rsatadi,
shuningdek, ushbu ta’sir operatsion leveraj orqali bilvosita kuchayadi. Shu bilan birga, boshqaruv xarajatlari raqamli
iqtisodiyotning samaradorlikka ta’sirida chegaralovchi (moderatsion) rol o‘ynaydi. Geterogenlik tahlili esa “Big Four”
auditorlik kompaniyalari tomonidan tekshirilgan korxonalarda raqamli transformatsiyaning samaradorlikka ta’siri yuqoriroq
ekanligini aniqladi.
Tadqiqot natijalari raqamli iqtisodiyotning qishloq xo‘jaligi korxonalarining barqaror va yuqori sifatli rivojlanishidagi
ahamiyatini tasdiqlaydi. Ushbu ish natijalari asosida qishloq xo‘jaligi korxonalarida raqamli infratuzilmani rivojlantirish,
boshqaruv tizimlarini raqamlashtirish va raqamli kompetensiyalarni oshirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan
References
1. Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2017). Machine, platform, crowd: Harnessing our digital future. W. W. Norton &
Company.
2. Chen, C. C. (2023). The impact of digital economy development on agricultural productivity: Evidence from global
data. International Review of Economics & Finance, 83, 694–716. [https://doi.org/10.1016/j.iref.2023.05.012] (https://
doi.org/10.1016/j.iref.2023.05.012)
3. Deloitte. (2022). Digital transformation in agriculture: Global trends and country perspectives. Deloitte Insights.
4. Ghosh, R., & Zhang, J. (2021). Digital transformation and firm performance: Evidence from emerging economies.
Journal of Business Research, 134, 470–482.
5. OECD. (2020). Digital opportunities for better agricultural policies. OECD Publishing. [https://doi.org/10.1787/
bf2d6c7b-en] (https://doi.org/10.1787/bf2d6c7b-en)
6. Qodirov, B. M., & Abdurahmonov, I. A. (2022). Raqamli iqtisodiyot sharoitida qishloq xo‘jaligi korxonalarining
samaradorligini oshirish masalalari. O‘zbekiston iqtisodiy axborotnomasi, 4 (2), 45–53.
7. Schwab, K. (2016). The Fourth Industrial Revolution. World Economic Forum
8. Tapscott, D. (2018). Blockchain revolution: How the technology behind bitcoin is changing money, business, and the
world. Penguin.
9. Xiong, H., Li, J., & Zhao, M. (2022). Digital economy, technological innovation, and green agricultural development:
Empirical evidence from China. Technological Forecasting and Social Change, 182, 121847.
10. Yuldasheva, N. K., & Rakhimov, S. A. (2021). Qishloq xo‘jaligida raqamli texnologiyalarni joriy etishning iqtisodiy
samarasi. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar jurnali, 5 (3), 72–81.
11. World Bank. (2023). Digitalization and agricultural productivity in developing countries. Washington, DC: World Bank
Publications.
12. Zhao, L., & Xu, Y. (2022). Mechanisms of digital economy’s influence on enterprise efficiency: Moderating role of
management costs. Computers in Human Behavior, 133, 107289.
13. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2020). “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risidagi
PF–6079-son Farmon. Lex.uz.
14. Yaxshiyev, Sh. Sh. (2025). Raqamli iqtisodiyot sharoitida qishloq xo‘jaligi korxonalarining yuqori sifatli rivojlanishini
ta’minlash. Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot jurnali, 3 (10), 1073–1078.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.