ELEKTRON TO‘LOVLAR VA POS TIZIMLARI — KICHIK BIZNESDA SAMARASI VA XAVFLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17531545Keywords:
elektron to‘lov tizimlari, POS terminal, kichik biznes, raqamli iqtisodiyot, kiberxavfsizlik, tranzaksiya, moliyaviy shaffoflik, iqtisodiy samaradorlik, mobil to‘lovlar, raqamli transformatsiya, firibgarlik xavfi, texnik nosozliklar, soliq tushumlari, blokcheyn texnologiyasi, biometrik autentifikatsiya, raqamli savodxonlik, mobil ilovalar, iqtisodiy barqarorlikAbstract
Ushbu ilmiy maqolada kichik biznes subyektlarida elektron to‘lov tizimlari va POS (Point of Sale)
texnologiyalarining joriy etilishi, ularning iqtisodiy samaradorlikka, moliyaviy boshqaruvga va raqamli iqtisodiyot rivojiga
ta’siri ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda elektron to‘lov infratuzilmasining afzalliklari – tezkorlik, shaffoflik, tranzaksiya
aniqligi va soliq tushumlariga ijobiy ta’siri bilan bir qatorda, mavjud xavf omillari – kiberxavfsizlik tahdidlari, texnik
nosozliklar, tranzaksiya komissiyalari hamda shaxsiy ma’lumotlarning himoyasiga oid muammolar chuqur o‘rganilgan.
Maqolada O‘zbekiston Respublikasining so‘nggi yillardagi raqamli islohotlari, Markaziy bank ma’lumotlari hamda xalqaro
tajriba asosida kichik biznes uchun elektron to‘lov tizimlaridan samarali va xavfsiz foydalanish mexanizmlari ishlab
chiqilgan. Tadqiqot natijalari kichik biznesda raqamli moliyaviy texnologiyalarni oqilona joriy etish orqali iqtisodiy o‘sishni
tezlashtirish, soliq tushumlarini oshirish hamda moliyaviy shaffoflikni kuchaytirish mumkinligini asoslaydi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ–4851-son qarori, 2020-yil 5-oktabr. “Raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish
chora-tadbirlari to‘g‘risida”. — https://lex.uz/docs/5032128
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PF–6079-son Farmoni, 2020-yil 5-oktabr. “Raqamli O‘zbekiston – 2030”
strategiyasi to‘g‘risida. — https://lex.uz/docs/5030957
3. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Elektron to‘lovlar bo‘yicha yillik statistik hisobot. Toshkent, 2024.
4. Karimov, A. (2023). Kichik biznesda raqamli texnologiyalarni joriy etish masalalari. Toshkent: Toshkent davlat iqtisodiyot
universiteti nashriyoti.
5. Valiyev, J., & Kotane, I. (2024). “Enhancing the Payment System in Uzbekistan.” Regional Economy and Social
Development Journal, 16, 55–68.
6. Akhmedova, S. (2022). “Cybersecurity Risks in Small Business Payment Systems.” Journal of Digital Finance, 8(2),
45–59.
7. Rasulova, N. (2024). “Mobil to‘lov tizimlarining kichik biznesdagi iqtisodiy ta’siri.” O‘zbekiston moliya jurnali, 3(87),
87–95.
8. Bank for International Settlements (BIS). (2023). Digital Payments, Informality and Economic Growth. BIS Working
Paper No. 1196.
9. Sahi, A. M., Khalid, H., & Abbas, A. F. (2021). “Digital Payment Adoption: A Review (2015–2020).” Journal of
Management Information and Decision Sciences, 24(7), 1–9.
10. Singh, S. N., & Mishra, P. (2022). “Impact of Digital Payment Adoption on SMEs in India.” International Journal of
Business and Economics, 19(4), 77–90.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.