AXBOROT MAHSULOTLARI BIZNESINING BARQAROR RIVOJLANISH MEXANIZMI: MONITORING VA BAHOLASH TIZIMI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18315731Keywords:
monitoring tizimi, baholash mexanizmi, SMART prinsiplari, indikatorlar, barqaror rivojlanish, axborot mahsulotlari biznesi, AKT sektoriAbstract
Maqolada Oʻzbekiston axborot mahsulotlari biznesining barqaror rivojlanishi uchun monitoring va baholash
tizimining oʻrni tahlil qilindi. Tadqiqot obyekti Oʻzbekiston AKT sektori boʻlib, 18 ta indikatordan (iqtisodiy, ijtimoiy,
texnologik, ekologik) iborat tizimni oʻrganish va amaliy tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat. 2020–2024-yillar davomida
olib borilgan tahlil monitoring tizimining SMART prinsiplari asosida tashkil etilishi zarurligini koʻrsatdi. Tadqiqot natijalariga
koʻra, Oʻzbekistonda hozirda 18 ta indikatordan 10 tasi muntazam toʻplanadi (Davlat statistika qoʻmitasi, IT Park, RTV),
3 tasi qisman mavjud, 5 tasi (shundan 3 tasi ekologik) umuman toʻplanmaydi. Monitoring ma’lumotlari toʻrtta asosiy
yoʻnalishda qoʻllaniladi: davlat siyosatini shakllantirish, resurslarni samarali taqsimlash, xalqaro taqqoslashlar, shaffoflikni
ta’minlash. Ilmiy yangilik sifatida 5 bosqichli takomillashtirilgan monitoring tizimi taklif etildi: ishchi guruh tashkil etish,
ma’lumotlarni zamonaviylashtirish, xalqaro standartlarga muvofiqlikni ta’minlash, monitoringni mustahkamlash, ekologik
indikatorlarni joriy etish.
References
1. Kaplan R.S., Norton D.P. The Balanced Scorecard: Measures that Drive Performance // Harvard Business Review. –
1992. – Vol. 70. – № 1. – P. 71-79.
2. Kaplan R.S., Norton D.P. The Balanced Scorecard: Translating Strategy into Action. – Boston: Harvard Business
School Press, 1996. – 322 p.
3. Neely A., Gregory M., Platts K. Performance measurement system design: A literature review and research agenda //
International Journal of Operations & Production Management. – 2005. – Vol. 25. – № 12. – P. 1228-1263.
4. DeLone W.H., McLean E.R. The DeLone and McLean model of information systems success: a ten-year update //
Journal of Management Information Systems. – 2003. – Vol. 19. – № 4. – P. 9-30.
5. World Commission on Environment and Development. Our Common Future (Brundtland Report). – Oxford: Oxford
University Press, 1987. – 400 p.
6. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 15-iyuldagi “Dasturiy mahsulotlar va axborot texnologiyalari
texnologik parki faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi 589-son qarori [Elektron resurs]. – Kirish rejimi:
https://lex.uz/docs/-4422250 (Murojaat sanasi: 26.12.2025).
7. World Bank. Digital Economy for Uzbekistan: Diagnostic Report. – Washington: World Bank, 2021. – 184 p.
8. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi “Raqamli Oʻzbekiston — 2030” strategiyasini tasdiqlash
va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-6079-son Farmoni // Oʻzbekiston Respublikasining
qonun hujjatlari toʻplami. https://lex.uz/ru/docs/-5030957
9. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi rasmiy ma’lumotlari [Elektron resurs]. – Kirish rejimi: https://stat.
uz (Murojaat sanasi: 26.12.2025).
10. IT Park Uzbekistan rasmiy statistikasi [Elektron resurs]. – Kirish rejimi: https://itpark.uz (Murojaat sanasi: 26.12.2025).
11. Raqamli texnologiyalar vazirligi rasmiy veb-sayti [Elektron resurs]. – Kirish rejimi: https://mitc.uz (Murojaat sanasi:
26.12.2025).
12. Global Innovation Index [Elektron resurs]. – Kirish rejimi: https://www.globalinnovationindex.org (Murojaat sanasi:
03.01.2026).
13. ITU ICT Development Index [Elektron resurs]. – Kirish rejimi: https://www.itu.int (Murojaat sanasi: 03.01.2026).
14. UNDP Digital Economy Readiness Assessment [Elektron resurs]. – Kirish rejimi: https://www.undp.org (Murojaat
sanasi: 26.12.2024).
15. OECD Digital Economy Outlook [Elektron resurs]. – Kirish rejimi: https://www.oecd.org (Murojaat sanasi: 03.01.2026).
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.