BUXORO ZINDONI VA BOLO HOVUZ ANSAMBLI MISOLIDA TARIXIY OBIDALARNING BARQAROR TURISTIK SIG‘IMI TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20357450Ключевые слова:
turistik sig‘im, fizik sig‘im, haqiqiy sig‘im, Buxoro, Zindon ansambli, Bolo Havuz, YUNESKO Jahon merosi, Cifuentes modeli, barqaror turizmАннотация
Ushbu maqolada Buxoro viloyatining eng muhim tarixiy-madaniy obidalari Buxoro zindoni va Bolo hovuz
ansambli misolida barqaror turistik sig'imni aniqlashning metodologik asoslari tadqiq etilgan. Tadqiqotda Cifuentes modeli
fizik va haqiqiy sig'im ko'rsatkichlarini ketma-ket hisoblashga asoslangan yondashuv tarixiy muhit sharoitiga moslashtirilgan
holda qo'llanilgan. Har ikki obyekt uchun kunlik va yillik turistik oqim chegaralari tabaqalashtirilgan tarzda tahlil qilingan.
Fizik infratuzilma, tashrif buyuruvchilar zichligi, me'moriy yuzalarning sezgirlik darajasi hamda obidalar atrofidagi ekologik
muvozanat omillari hisobga olingan. Tadqiqot natijalari ko'rsatmoqdaki, hozirgi turistik oqim ba'zi zonalarda ruxsat etilgan
me'yordan oshib ketmoqda, bu esa obyekt larning uzoq muddatli saqlanishiga ta’sir ko’rsatmoqda. Maqolada turistik
sig'imni optimallashtirish bo'yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan: zonalash tizimini joriy etish, tashrif vaqtini tartibga
solish va monitoring mexanizmlarini kuchaytirish taklif etilgan.
Библиографические ссылки
1. UN Tourism. World Tourism Barometer and Statistical Annex. – Madrid, 2025. – Vol. 23, No. 1. – URL: https://www.eunwto.
org (tashrif sanasi: 27.04.2026).
2. UN Tourism. International Tourism Recovers Pre-Pandemic Levels in 2024. – 2024. – URL: https://www.untourism.int
(tashrif sanasi: 27.04.2026).
3. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. 2025-yil yakunlari bo‘yicha turizm statistikasi hisoboti. – Toshkent, 2026.
– 45 b.
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha mo‘ljallangan ustuvor
yo‘nalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qo‘shimcha chora-tadbirlari
to‘g‘risida. PF-21-son, 16.02.2026 // Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz.
5. UNESCO World Heritage Centre. Historic Centre of Bukhara. – URL: https://whc.unesco.org/en/list/602/ (tashrif
sanasi: 27.04.2026).
6. Khamidov O., Khayrullaeva N. Sustainable Tourism Development in the Bukhara Region // Excellencia: International
Multi-disciplinary Journal of Education. – 2021. – Vol. 1, No. 1. – P. 12-25.
7. Kilichov M. et al. Optimizing Sustainable Tourism Routes through GIS to Enhance Tourist Length of Stay in Bukhara //
Journal of Cultural Analysis and Social Change. – 2026. – Vol. 11, No. 1. – P. 1771-1787.
8. Srivastava N. Measurement of Carrying Capacity of Tourist Destinations // International Journal of Tourism and Travel.
– 2017. – Vol. 10, No. 1. – P. 38-46.
9. Cifuentes Arias M. Determinación de capacidad de carga turística en areas protegidas. – Turrialba: CATIE, 1992. – 28
p.
10. UNWTO. Indicators of Sustainable Development for Tourism Destinations – A Guidebook. – Madrid: UNWTO, 2004. –
516 p.
11. Erdoğan A. Carrying Capacity Assessments for Sustainable Tourism in a Heritage Site // Advances in Hospitality and
Tourism Research (AHTR). – 2025. – Vol. 13, No. 3. – P. 237-274.
12. Magablih K., Al-Shorman A. The Physical Carrying Capacity at the Cultural Heritage Site of Petra // Tourism Analysis.
– 2009. – Vol. 13, No. 5-6. – P. 511-515.
13. Jangra R., Kaushik S.P. Assessment of Physical Carrying Capacity for Managing Sustainability at Religious Tourist
Destinations // International Journal of Religious Tourism and Pilgrimage. – 2017. – Vol. 5, Iss. 1. – P. 22-35.
14. Boullon R. Framework Guidelines for Assessing Carrying Capacity. – Rome: FAO Corporate Document Repository,
1985. – 34 p.
15. Butler R.W. The Concept of a Tourist Area Cycle of Evolution // Canadian Geographer. – 1980. – Vol. 24, No. 1. – P.
5-12.
16. UNESCO; ICCROM; ICOMOS; IUCN. Guidance and Toolkit for Impact Assessments in a World Heritage Context. –
Paris: UNESCO, 2022. – 148 p.
17. Doxey G.V. A Causation Theory of Visitor-Resident Irritants. – San Diego: Travel and Tourism Research Association,
1975. – P. 95-103.
18. Makhadmeh A. et al. Evaluating the Carrying Capacity at the Archaeological Site of Jerash (Gerasa) Using Mathematical
GIS Modeling // Egyptian Journal of Remote Sensing and Space Sciences. – 2020. – Vol. 23, No. 2. – P. 159-165.
Загрузки
Опубликован
Как цитировать
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 ЗЕЛЁНАЯ ЭКОНОМИКА И РАЗВИТИЕ

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.