OʻZBEKISTONDA YER RESURSLARINING AGRAR IQTISODIYOTGA TA’SIRINI EKONOMETRIK BAHOLASH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20465440Ключевые слова:
yer resurslari, agrar iqtisodiyot, ekonometrik modellashtirish, sugʻoriladiɡan yerlar, PCA, geteroskedastisiyaga chidamli xatolar, suv tejash texnologiyalariАннотация
Mazkur tadqiqotda Oʻzbekiston Respublikasining yer resurslaridan qishloq xoʻjaligi maqsadlarida qay tarzda
foydalanilayotgani va bu jarayonning agrar sektorning iqtisodiy samaradorligiga taʻsiri oʻn olti yillik (2010–2025) statistik
maʻlumotlar negizida oʻrganildi. Tahlil doirasida eng kichik kvadratlar usuli (OLS), asosiy komponentlar tahlili (PCA),
geteroskedastisiyaga chidamli standart xatolar (HC1) hamda birinchi tartibli ayirmalar modeli qoʻllanildi. Olingan natijalar
sugʻoriladiɡan hududlarning kengayishi va zamonaviy suv tejash texnologiyalari joriy etilishi agrar sektorning real ishlab
chiqarish hajmiga musbat va statistik jihatdan ishonchli taʻsir koʻrsatishini tasdiqladi. Shu bilan birga, qoldiq xatoliklar
taqsimotining vizual diagnostikasi modelning kutilgan sifat mezonlariga muvofiq kelishini koʻrsatdi
Библиографические ссылки
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 18-yanvardagi PF-15-son Farmoni. Yer uchastkalarini ijaraga berish
tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Kadastr agentligi. Yer fondi toʻgʻrisida yillik hisobot. – Toshkent, 2024.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi. Rasmiy statistik maʻlumotlar. – URL: www.agro.uz [murojaat:
2025.03.15].
4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 8-iyundagi PF-6243-son Farmoni. Yer munosabatlarida tenglik va
shaffoflikni taʻminlash.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Yer kodeksi. Yangi tahriri, 2021-yil 16-avgust.
6. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki. Isteʻmol narxlari indeksi. – URL: www.cbu.uz.
7. Wooldridge J.M. Introductory Econometrics: A Modern Approach. 7th edition. – Boston: Cengage Learning, 2020. –
789 p.
8. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Qishloq xoʻjaligi statistik toʻplami. – Toshkent, 2024.
9. Yangi Oʻzbekistonning 2022–2026-yillarga moʻljallangan taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisidagi Davlat dasturi.
10. Jolliffe I.T. Principal Component Analysis. 2nd edition. – New York: Springer, 2002. – 487 p.
12. Khoshimova Sevara. “Land resources and opportunities for their effective use.”The Role of Green Technologies and
Sustainable Development in Advancing Regional Economies (2025).
13. Xoshimova, Sevara. “Yer fondi va undan samarali foydalanishning nazariy asoslari”(Samarqand Viloyati Misolida).
Green Economy and Development 3.5: 665717.
14. Urozaliev Elyor and Sevara Khoshimova. “The Importance OF the World Trade Organisation (WTO) AND Uzbekistan’s
Efforts to Join IT”. Green Economy and Development 2.1: 663041.
15. O.Murtazayev, Abdusamed Tadjiev, et al. “Production of cotton fiber and increasing possibilities of its revenue (The
case of Samarkand region, Uzbekistan)”.Review of Applied Socio-Economic Research 7.1 (2014): 152-157.
16. Deininger K., Byerlee D. Rising Global Interest in Farmland: Can It Yield Sustainable and Equitable Benefits? –
Washington: The World Bank, 2011. – 214 p.
17. FAO. Special Report on Food Systems, Land Use and Restoration Impacts in Uzbekistan. – Rome: Food and
Agriculture Organization, 2022.
18. Pomfret R. Agrarian Reform in Uzbekistan: Why Has the Chinese Model Failed to Deliver? // Economic Development
and Cultural Change. – 2000. – Vol. 48, No. 2. – P. 269–284.
19. Lerman Z., Sedik D. Agrarian Reform in Uzbekistan: The Path from State to Private Farming // Agricultural Economics.
– 2009. – Vol. 40, No. 5. – P. 97–110.
20. Abdullayev I. et al. Impact of Irrigation Modernization on Water Productivity in the Aral Sea Basin // Water Resources
Management. – 2023. – Vol. 37, No. 8. – P. 3215–3230.
21. Hasanov Sh. Oʻzbekistonda yer bozorini shakllantirish: muammolar va istiqbollar // Iqtisodiyot va innovatsion
texnologiyalar. – 2024. – № 5. – B. 45–58.
Загрузки
Опубликован
Как цитировать
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 ЗЕЛЁНАЯ ЭКОНОМИКА И РАЗВИТИЕ
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.