BANKLARNING MOLIYAVIY BARQARORLIGINI XALQARO USULLAR VA MEZONLAR ASOSIDA BAHOLASHNI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20735231Ключевые слова:
moliyaviy barqarorlik, Bazel III, kredit riski, sintetik koeffitsiyent, reyting agentliklari, likvidlilik riski, LCR, NSFR, GAP-tahlil, stress-test, CIR, CAMELS PT, erta ogohlantirish, prognostik baholash.Аннотация
Mazkur maqolada banklarning moliyaviy barqarorligini xalqaro usullar va mezonlar — Bazel
III, CAMELS va stress-test asosida baholashni takomillashtirishga oid besh yo‘nalishdagi ilmiy yangiliklar
asoslanadi: kredit riskini CAMELS (60%) va xalqaro reyting agentliklari (40%) sintetik koeffitsiyenti asosida
baholash hamda mahalliy kontragentlar uchun TIER1 ning 25% limiti; likvidlilik riskini uchta himoya chizig‘i,
LCR, NSFR va GAP-tahlil orqali boshqarish hamda avtomatik erta ogohlantirish mexanizmi; sakkiz ssenariyli
majburiy stress-test tizimi; operatsion samaradorlik uchun CIR ning yuqori chegarasini 50% darajasida belgilash;
shuningdek, an’anaviy CAMELS tizimini prognostik (+P) va texnologik (+T) bloklar bilan boyitgan “CAMELS PT”
modeli. Takliflar O‘zbekistonning uchta tijorat banki — Asia Alliance Bank, Aloqabank va Mikrokreditbankning
2020–2025-yillardagi ma’lumotlari asosida empirik jihatdan asoslanib, AT “Aloqabank” misolida aprobatsiyadan
o‘tkazilgan.
Библиографические ссылки
1. Basel Committee on Banking Supervision. Basel III: A global regulatory framework for more resilient
banks and banking systems. Revised version. – Basel: Bank for International Settlements, 2011; Basel
Committee on Banking Supervision. Basel III: Finalising post-crisis reforms. – Basel: Bank for International
Settlements, 2017.
2. Basel Committee on Banking Supervision. Stress testing principles. – Basel: Bank for International
Settlements, 2018.
3. Basel Committee on Banking Supervision. Corporate governance principles for banks. – Basel: Bank
for International Settlements, 2015.
4. Diamond D. W., Dybvig P. H. Bank runs, deposit insurance, and liquidity // Journal of Political Economy.
– 1983. – Vol. 91, No. 3. – P. 401–419. DOI: 10.1086/261155.
5. Demirgüç-Kunt A., Detragiache E. Does deposit insurance increase banking system stability? An
empirical investigation // Journal of Monetary Economics. – 2002. – Vol. 49, No. 7. – P. 1373–1406. DOI:
10.1016/S0304-3932(02)00171-X.
6. Cole R. A., Gunther J. W. Predicting bank failures: A comparison of on- and off-site monitoring systems //
Journal of Financial Services Research. – 1998. – Vol. 13, No. 2. – P. 103–117. DOI: 10.1023/A:1007954718966.
7. Barr R. S., Seiford L. M., Siems T. F. Forecasting bank failure: A non-parametric frontier estimation
approach // Recherches Économiques de Louvain / Louvain Economic Review. – 1994. – Vol. 60, No. 4. – P.
417–429.
8. Berger A. N., Humphrey D. B. Efficiency of financial institutions: International survey and directions
for future research // European Journal of Operational Research. – 1997. – Vol. 98, No. 2. – P. 175–212. DOI:
10.1016/S0377-2217(96)00342-6.
9. Reinhart C. M., Rogoff K. S. This Time Is Different: Eight Centuries of Financial Folly. – Princeton:
Princeton University Press, 2009.
10. Adrian T., Qureshi M. S., Tsuruga T. Bank to sovereign risk transmission: New evidence // Global
Financial Stability Notes. – Washington, DC: International Monetary Fund, 2025. – No. 2025/003.
11. Mishkin F. S. Understanding financial crises: A developing country perspective. – Cambridge, MA:
National Bureau of Economic Research, 1996. – NBER Working Paper No. 5600.
12. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Bank tizimi faoliyati ko‘rsatkichlari, statistik byulletenlar va
yillik hisobotlar. – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, 2024–2025.
13. International Monetary Fund; World Bank. Republic of Uzbekistan: Financial Sector Assessment
Program — Financial System Stability Assessment. – Washington, DC: International Monetary Fund, 2025. –
IMF Staff Country Report No. 25/145.
Загрузки
Опубликован
Как цитировать
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 ЗЕЛЁНАЯ ЭКОНОМИКА И РАЗВИТИЕ

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.