BANKLARNING MOLIYAVIY BARQARORLIGINI XALQARO USULLAR VA MEZONLAR ASOSIDA BAHOLASHNI TAKOMILLASHTIRISH

BANKLARNING MOLIYAVIY BARQARORLIGINI XALQARO USULLAR VA MEZONLAR ASOSIDA BAHOLASHNI TAKOMILLASHTIRISH

Авторы

  • Suxrob G‘aybulloyev

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20735231

Ключевые слова:

moliyaviy barqarorlik, Bazel III, kredit riski, sintetik koeffitsiyent, reyting agentliklari, likvidlilik riski, LCR, NSFR, GAP-tahlil, stress-test, CIR, CAMELS PT, erta ogohlantirish, prognostik baholash.

Аннотация

Mazkur maqolada banklarning moliyaviy barqarorligini xalqaro usullar va mezonlar — Bazel
III, CAMELS va stress-test asosida baholashni takomillashtirishga oid besh yo‘nalishdagi ilmiy yangiliklar
asoslanadi: kredit riskini CAMELS (60%) va xalqaro reyting agentliklari (40%) sintetik koeffitsiyenti asosida
baholash hamda mahalliy kontragentlar uchun TIER1 ning 25% limiti; likvidlilik riskini uchta himoya chizig‘i,
LCR, NSFR va GAP-tahlil orqali boshqarish hamda avtomatik erta ogohlantirish mexanizmi; sakkiz ssenariyli
majburiy stress-test tizimi; operatsion samaradorlik uchun CIR ning yuqori chegarasini 50% darajasida belgilash;
shuningdek, an’anaviy CAMELS tizimini prognostik (+P) va texnologik (+T) bloklar bilan boyitgan “CAMELS PT”
modeli. Takliflar O‘zbekistonning uchta tijorat banki — Asia Alliance Bank, Aloqabank va Mikrokreditbankning
2020–2025-yillardagi ma’lumotlari asosida empirik jihatdan asoslanib, AT “Aloqabank” misolida aprobatsiyadan
o‘tkazilgan.

Биография автора

Suxrob G‘aybulloyev

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti mustaqil izlanuvchisi

Библиографические ссылки

1. Basel Committee on Banking Supervision. Basel III: A global regulatory framework for more resilient

banks and banking systems. Revised version. – Basel: Bank for International Settlements, 2011; Basel

Committee on Banking Supervision. Basel III: Finalising post-crisis reforms. – Basel: Bank for International

Settlements, 2017.

2. Basel Committee on Banking Supervision. Stress testing principles. – Basel: Bank for International

Settlements, 2018.

3. Basel Committee on Banking Supervision. Corporate governance principles for banks. – Basel: Bank

for International Settlements, 2015.

4. Diamond D. W., Dybvig P. H. Bank runs, deposit insurance, and liquidity // Journal of Political Economy.

– 1983. – Vol. 91, No. 3. – P. 401–419. DOI: 10.1086/261155.

5. Demirgüç-Kunt A., Detragiache E. Does deposit insurance increase banking system stability? An

empirical investigation // Journal of Monetary Economics. – 2002. – Vol. 49, No. 7. – P. 1373–1406. DOI:

10.1016/S0304-3932(02)00171-X.

6. Cole R. A., Gunther J. W. Predicting bank failures: A comparison of on- and off-site monitoring systems //

Journal of Financial Services Research. – 1998. – Vol. 13, No. 2. – P. 103–117. DOI: 10.1023/A:1007954718966.

7. Barr R. S., Seiford L. M., Siems T. F. Forecasting bank failure: A non-parametric frontier estimation

approach // Recherches Économiques de Louvain / Louvain Economic Review. – 1994. – Vol. 60, No. 4. – P.

417–429.

8. Berger A. N., Humphrey D. B. Efficiency of financial institutions: International survey and directions

for future research // European Journal of Operational Research. – 1997. – Vol. 98, No. 2. – P. 175–212. DOI:

10.1016/S0377-2217(96)00342-6.

9. Reinhart C. M., Rogoff K. S. This Time Is Different: Eight Centuries of Financial Folly. – Princeton:

Princeton University Press, 2009.

10. Adrian T., Qureshi M. S., Tsuruga T. Bank to sovereign risk transmission: New evidence // Global

Financial Stability Notes. – Washington, DC: International Monetary Fund, 2025. – No. 2025/003.

11. Mishkin F. S. Understanding financial crises: A developing country perspective. – Cambridge, MA:

National Bureau of Economic Research, 1996. – NBER Working Paper No. 5600.

12. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Bank tizimi faoliyati ko‘rsatkichlari, statistik byulletenlar va

yillik hisobotlar. – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, 2024–2025.

13. International Monetary Fund; World Bank. Republic of Uzbekistan: Financial Sector Assessment

Program — Financial System Stability Assessment. – Washington, DC: International Monetary Fund, 2025. –

IMF Staff Country Report No. 25/145.

Загрузки

Опубликован

2026-05-01

Как цитировать

G‘aybulloyev , S. (2026). BANKLARNING MOLIYAVIY BARQARORLIGINI XALQARO USULLAR VA MEZONLAR ASOSIDA BAHOLASHNI TAKOMILLASHTIRISH. ЗЕЛЁНАЯ ЭКОНОМИКА И РАЗВИТИЕ, 4(5). https://doi.org/10.5281/zenodo.20735231
Loading...