MHXS VA XUSUSIY SEKTOR KREDITLARI: MAMLAKATLARARO EMPIRIK TAHLIL
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20817780Ключевые слова:
MHXS, moliyaviy hisobot, xususiy sektor kreditlari, kredit bozori, axborot asimmetriyasi, mamlakatlararo tahlil, ekonometrik modelАннотация
Mazkur maqolada Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari (MHXS) talablari bilan xususiy
sektor kreditlari o‘rtasidagi mamlakatlararo bog‘liqlik o‘rganilgan. Tadqiqot doirasida 186 ta mamlakat va yurisdiksiya
bo‘yicha tahliliy ma’lumotlar bazasi shakllantirilgan. Bog‘liq ko‘rsatkich sifatida Jahon bankining Jahon taraqqiyoti
ko‘rsatkichlari bazasidagi “xususiy sektorga ajratilgan ichki kreditlar, yalpi ichki mahsulotga nisbatan foizda” indikatori
olingan [1]. Mustaqil ko‘rsatkich sifatida esa mamlakatda ommaviy yoki listingdagi kompaniyalar uchun MHXS
asosida moliyaviy hisobot tayyorlash talabi mavjudligi ikkilik ko‘rsatkich orqali ifodalangan [2; 3]. 2025-yil bo‘yicha
mazkur kredit ko‘rsatkichining to‘liq rasmiy ma’lumotlari hali mavjud emasligi sababli tahlilda 2024-yilgacha mavjud
bo‘lgan eng so‘nggi qiymatlardan foydalanilgan [1]. Oddiy eng kichik kvadratlar usuliga asoslangan model natijalariga
ko‘ra, MHXS talabi mavjud bo‘lgan mamlakatlarda xususiy sektor kreditlarining yalpi ichki mahsulotga nisbatan ulushi
o‘rtacha yuqoriroq ekani aniqlangan. Shu bilan birga, olingan natijalar sabab-oqibat munosabatini to‘liq isbotlamaydi.
MHXSning kredit bozoriga ta’siri moliyaviy hisobot sifati, audit ishonchliligi, axborotlarni ochib berish madaniyati,
bank risk-menejmenti hamda institutsional muhit bilan uzviy bog‘liq holda namoyon bo‘ladi
Библиографические ссылки
Jahon banki. Jahon taraqqiyoti ko‘rsatkichlari bazasi: xususiy sektorga ajratilgan ichki kreditlar,
YaIMga nisbatan foizda. Ko‘rsatkich kodi: FS.AST.PRVT.GD.ZS. URL: https://databank.worldbank.org/
metadataglossary/world-development-indicators/series/FS.AST.PRVT.GD.ZS
MHXS fondi. MHXS standartlarining yurisdiksiyalar bo‘yicha qo‘llanilishi. URL: https://www.ifrs.org/usearound-
the-world/use-of-ifrs-standards-by-jurisdiction/
MHXS fondi. O‘zbekiston bo‘yicha yurisdiksiya profili. URL: https://www.ifrs.org/content/ifrs/home/usearound-
the-world/use-of-ifrs-standards-by-jurisdiction/view-jurisdiction.html/uzbekistan
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 24-fevraldagi PQ–4611-son qarori “Moliyaviy hisobotning
xalqaro standartlariga o‘tish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”. URL: https://lex.uz/docs/-4746047
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 24-avgustdagi 507-son qarori “Moliyaviy
hisobotning xalqaro standartlari va unga tushuntirishlar matnini tan olish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash
haqida”. URL: https://lex.uz/docs/4966554
Xalqaro valyuta jamg‘armasi. O‘zbekiston moliya sektori barqarorligini baholash bo‘yicha hisobot
materiallari. URL: https://www.imf.org/
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Bank tizimi statistikasi va moliyaviy barqarorlik ko‘rsatkichlari.
URL: https://cbu.uz/
Загрузки
Опубликован
Как цитировать
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 ЗЕЛЁНАЯ ЭКОНОМИКА И РАЗВИТИЕ
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.