BOSHQARUV HISOBIDA NARX SHAKLLANISHINING NAZARIY JIHATLARI (TOVAR BOZORIDA USTUN MAVQEGA EGA XO‘JALIK SUBYEKTLARI MISOLIDA)
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18649600Ключевые слова:
boshqaruv hisobi, buxgalteriya hisobi, narx shakllanishi, ustun mavqe, dominant korxona, tannarx, inflyatsiya, soliqqa tortish, O‘zbekiston, strategik tahlilАннотация
Ushbu ilmiy maqolada tovar bozorida ustun mavqega ega bo‘lgan xo‘jalik yurituvchi subyektlarda boshqaruv
hisobi tizimi orqali narx shakllanishi jarayonlarini takomillashtirish masalalari tadqiq etiladi. Tadqiqotning dolzarbligi
O‘zbekiston iqtisodiyotining liberallashuvi va monopoliyaga qarshi tartibga solish mexanizmlarining kuchayishi sharoitida,
dominant korxonalar uchun xarajatlarni optimallashtirish va ijtimoiy mas’uliyatli narx siyosatini yuritish zaruriyati bilan
belgilanadi. Maqolada boshqaruv va buxgalteriya hisobi o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik, narx belgilashda qonunchilik talablari
(soliq va antimonopol cheklovlar) hamda amaliyotda yuzaga kelayotgan muammolar tizimli tahlil qilingan. Muallif
tomonidan so‘nggi 10 yillik (2016–2026 yy.) davr ichidagi dunyo va O‘zbekiston iqtisodiyotidagi narxlar dinamikasi,
inflyatsiya darajasi va hududiy koeffitsientlar qiyosiy-statistik metodlar yordamida o‘rganilgan. Tadqiqotning ilmiy yangiligi
sifatida ustun mavqega ega korxonalar uchun maqsadli tannarx va faoliyat turlari bo‘yicha xarajatlar hisobi modellarini
integratsiya qilish taklif etilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, taklif etilayotgan metodologiya korxonalarning operatsion
samaradorligini 15 foizga oshirish bilan bir qatorda, soliq bazasining shaffofligini ta’minlash va milliy iqtisodiyotning
barqaror o‘sishiga xizmat qiladi. Maqola soha mutaxassislari, ilmiy izlanuvchilar va korxona rahbarlari uchun nazariy va
amaliy qo‘llanma sifatida xizmat qilishi mumkin
Библиографические ссылки
1. Karimov A.A. Buxgalterskiy uchet. Tashkent: Shark, 2020.
2. Urazbaxtiev K.B. Osobennosti ucheta v selskom xozyaystve. Tashkent: TGEU, 2019.
3. Xasanov B.A. Upravlencheskiy uchet: teoriya i metodologiya. Tashkent: Fan, 2021.
4. Xolbekov R.O. Nalogooblojenie i senoobrazovanie. Samarkand: SamISI, 2022.
5. Tulaxodjaeva M.M. Vnutrenniy audit i kontrol. Tashkent: Moliya, 2018.
6. Tashnazarov S.N. Mejdunarodnыe standartы finansovoy otchetnosti. Tashkent: Iqtisod-Moliya, 2023.
7. Ilxomov Sh.I. Uchet proizvodstvennыx zatrat. Tashkent: TGEU, 2017.
8. Maxmudov N.M. Ekonomicheskiy analiz sen. Tashkent: Universitet, 2019.
9. Tashmuradova A.Sh. Finansovыy menedjment v Uzbekistane. Tashkent: Moliya, 2022.
10. Raximov Z.A. Strategicheskoe upravlenie zatratami. Buxara: BuxGU, 2021.
11. Horngren C.T., Foster G. Cost Accounting: A Managerial Emphasis. Pearson, 2021.
12. Kaplan R.S. Management Accounting. Harvard Business Press, 2018.
13. Drury C. Management and Cost Accounting. Cengage Learning, 2020.
14. Ryan B. Strategic Management Accounting. London: CIMA, 2022.
15. Atkinson E.A. Management Accounting. New Jersey: PH, 2021
Загрузки
Опубликован
Как цитировать
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 ЗЕЛЁНАЯ ЭКОНОМИКА И РАЗВИТИЕ
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.