BUXGALTERIYA HISOBINING MILLIY VA XALQARO STANDARTLARI ASOSIDA MOLIYAVIY HISOBOT 1-SHAKLINING QIYOSIY TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18963835Ключевые слова:
BHMS, MHXS, buxgalteriya balansi, moliyaviy holat to‘g‘risidagi hisobot, moliyaviy hisobot shakllari, haqqoniy qiymat, tarixiy qiymat, moliyaviy instrumentlar, kechiktirilgan soliq, boshqa umumlashgan daromad, xususiy kapital, majburiyatlar, aktivlar, hisob siyosati, xalqaro moliyaviy hisobot standartlari.Аннотация
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2024-yil 8-oktabrdagi 181-son
buyrug‘i bilan tasdiqlangan “Moliyaviy hisobotlarni taqdim etish muddatlari hamda ularning tarkibi va mazmuni to‘g‘risidagi
nizom” (Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2024 yil 4-noyabrda №3567 bilan roʻyxatdan oʻtkazilgan)
asosida BHMS bo‘yicha tuziladigan “Buxgalteriya balansi” hamda MHXS bo‘yicha tuziladigan “Moliyaviy holat to‘g‘risidagi
hisobot” shakllari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda ushbu ikki hisobot shaklining normativ-huquqiy asoslari, konseptual
yondashuvlari, aktivlar va majburiyatlarni tasniflash tamoyillari, baholash metodologiyasi hamda moliyaviy axborotning
foydalanuvchilar uchun ahamiyati chuqur o‘rganilgan. Tahlil natijasida BHMS tizimi ko‘proq milliy hisobvaraqlar rejasiga
asoslangan va nazoratga yo‘naltirilgan model ekanligi, MHXS esa prinsiplarga asoslangan, iqtisodiy mazmun ustuvorligi
va haqqoniy qiymat konsepsiyasiga tayangan holda investorlar va xalqaro moliyaviy institutlar ehtiyojlariga xizmat
qilishi aniqlangan. Maqolada ikki tizim o‘rtasidagi asosiy farqlar baholash bazasi, moliyaviy instrumentlarni tasniflash,
ijarani hisobga olish, kechiktirilgan soliqlarni e’tirof etish hamda boshqa umumlashgan daromad konsepsiyasi nuqtai
nazaridan asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari milliy moliyaviy hisobot tizimini xalqaro standartlarga bosqichma-bosqich
moslashtirish jarayonida ilmiy-uslubiy asos sifatida xizmat qilishi mumkin.
Библиографические ссылки
1. “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni, 13.04.2016 yildagi O‘RQ-404-son (Lex.uz).
2. O‘zbekiston Respublikasi. Soliq kodeksi. Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksi (yangi tahriri) 30.12.2019.
2026-yildagi o’zgarishlar hisobga olingan (Lex.uz).
3. Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standartlari 2020-2024 yillar (Lex.uz).
4. Moliyaviy hisob tizimini xalqaro talab va standartlarga muvofiq takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida Oʻzbekiston
Respublikasi Prezidentining qarori, 15.09.2025-yildagi PQ-282-son (Lex.uz).
5. Moliyaviy hisobotlarni taqdim etish muddatlari hamda ularning tarkibi va mazmuni toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash
haqida Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining buyrugʻi, 04.11.2024 yildagi 3567-son (Lex.uz).
6. Abdusalomova N.B, Temirov F.T. Moliyaviy hisob. O‘quv qo‘llanma. -Toshkent.: Iqtisodiyot, 2021.
7. N. Toshmamatov, I. Ismanov, S. Buzrukhanov Moliyaviy hisob va hisobot - Darshik: Toshkent, Sano-standart 2019.
8. Brealey, R. A., Myers, S. C., Allen, F. Principles of Corporate Finance. - New York: McGraw-Hill Education, 2020.
9. IFRS Foundation. IFRS® Standards (Blue Book). - London: IFRS Foundation, 2024.
10. IFRS Foundation. Conceptual Framework for Financial Reporting. - London: IFRS Foundation, 2018.
11. IFRS Foundation. IAS 1 Presentation of Financial Statements. - London: IFRS Foundation, 2024.
12. https://lex.uz–Huquqiy axborot milliy bazasi O‘zbekiston Respublikasining qonunlar, qarorlar, farmonlar, normativhuquqiy
hujjatlarining rasmiy to‘plami.
Загрузки
Опубликован
Как цитировать
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 ЗЕЛЁНАЯ ЭКОНОМИКА И РАЗВИТИЕ
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.