BARQAROR BANK AMALIYOTLARI VA ULARNING PAST UGLERODLI IQTISODIYOTNI QO‘LLABQUVVATLASHDAGI ROLI

BARQAROR BANK AMALIYOTLARI VA ULARNING PAST UGLERODLI IQTISODIYOTNI QO‘LLABQUVVATLASHDAGI ROLI

##article.authors##

  • Akmal Palvanov
  • Alisher Kalandarov

##semicolon##

https://doi.org/10.5281/zenodo.20325883

##semicolon##

barqaror bank amaliyotlari, past uglerodli iqtisodiyot, yashil moliyalashtirish, ekologik barqarorlik samaradorligi, qaror qabul qilish jarayoni, Analitik Ierarxiya Jarayoni (AHP), regressiya tahlili.

##article.abstract##

Ushbu tadqiqot tijorat banklarining barqaror amaliyotlari bank operatsiyalariga qanday integratsiya qilinishini
hamda bu jarayonning ekologik barqarorlik nuqtayi nazaridan ularning faoliyat samaradorligiga qanday ta’sir ko‘rsatishini
aniqlashga qaratilgan. Bank tizimi moliyaviy institutlar va tartibga soluvchi mexanizmlardan iborat bo‘lib, ular barqaror
siyosatlar orqali o‘zaro bog‘langan. Ekologik va institutsional aloqalar ushbu munosabatlarni tushunishga yordam beradi.
Mazkur maqolaning maqsadi AHP asosidagi regressiya metodologiyasining talabalar tushunish darajasiga ko‘rsatadigan
ta’sirini o‘rganishdan iborat. Tadqiqot quyidagilarni aniqlash uchun ishlab chiqilgan: (1) banklarning barqaror amaliyotlari
past uglerodli moliyalashtirish bilan ijobiy bog‘liqlikka egami; va (2) ekologik samaradorlik past uglerodli iqtisodiyot
sharoitida bank sektorining barqarorligi bilan ijobiy bog‘liqmi. Mazkur tadqiqot barqaror bank boshqaruvini ta’minlovchi
omillar (ya’ni yashil moliyalashtirish, ekologik xavfni baholash, uglerod chiqindilarini kamaytirish siyosatlari va energiya
samaradorligi tashabbuslari) hamda tashkiliy samaradorlik o‘rtasidagi munosabatni, shuningdek, qaror qabul qilish
jarayonining vositachilik ta’sirini qo‘llab-quvvatlovchi konseptual modelni taklif etadi. Ushbu tadqiqotdagi tahlil birligi bitta
bank muassasasidan iborat. Xalqaro banklar namunasi tahlilidan olingan natijalar tajribaga asoslangan amaliyotlar va
boshqaruv qarorlarini qabul qilish jarayonida faol ishtirok etish barqarorlik samaradorligini rivojlantirishning samarali
yondashuvi ekanligini ko‘rsatadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, barqaror bank tizimi muhim ahamiyatga ega bo‘lib, past
uglerodli iqtisodiyotni mustahkamlash salohiyatiga ega. Mazkur maqola barqarorlikka yo‘naltirilgan, ta’limga asoslangan
treninglarning ahamiyatini yoritish orqali menejment adabiyotlariga hissa qo‘shadi. Bundan tashqari, maqola bank sektori
uchun turli xil ekologik oqibatlarni ko‘rsatish orqali avvalgi tadqiqotlarga ham hissa qo‘shadi.

##submission.authorBiographies##

Akmal Palvanov

Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim o‘zgarishini
o‘rganish universiteti (Green University)
“Barqaror moliya” yo‘nalishi 2-kurs magistranti

Alisher Kalandarov

Biznesni rivojlantirish banki ATB
Green banking boshqarmasi boshlig‘i

##submission.citations##

Acharya, S., Shrestha, S. K., Neupane, D., & Mahat, D. (2024). Exploring green finance practices for advancing

sustainable development in Nepalese banking sector. NPRC Journal of Multidisciplinary Research, 1(8), 23-34. https://

doi.org/10.3126/nprcjmr.v1i8.73024

2. Angelini, P. (2024). Portfolio decarbonisation strategies: questions and suggestions. Bank of Italy Occasional Paper,

(840). https://doi.org/10.2139/ssrn.4849831

3. Akbary, M. I., & Farahmand, A. (2025). Feasibility Study of Green Banking Development in Afghanistan. Management, 8(2),

1-17. https://doi.org/10.31841/KJEMS.2025.186

4. Brüggemann, T., & Lueg, R. (2026). Bank Responses to Physical and Transition Risks in Lending: A Diagnostic

Framework From a Systematic Literature Review. Business Strategy and the Environment, 35(1), 195-212. https://doi.

org/10.1002/bse.70176

5. Bruno, B., & Lombini, S. (2023). Climate transition risk and bank lending. Journal of Financial Research, 46, S59-S106.

https://doi.org/10.1111/jfir.12360

Chen, Z., Mirza, N., Huang, L., & Umar, M. (2022). Green banking—can financial institutions support green

recovery?. Economic Analysis and Policy, 75, 389-395. https://doi.org/10.1016/j.eap.2022.05.017

7. Colenbrander, S., Vaze, P., Vikas, C., Ayer, S., Kumar, N., Vikas, N., & Burge, L. (2023). Low-carbon transition risks for

India’s financial system. Global Environmental Change, 78, 102634. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2022.102634

8. D’Orazio, P., & Popoyan, L. (2019). Fostering green investments and tackling climate-related financial risks: Which role

for macroprudential policies?. Ecological Economics, 160, 25-37. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2019.01.029

9. Dunz, N., Naqvi, A., & Monasterolo, I. (2021). Climate sentiments, transition risk, and financial stability in a stock-flow

consistent model. Journal of Financial Stability, 54, 100872. https://doi.org/10.1016/j.jfs.2021.100872

10. Geddes, A., Schmidt, T. S., & Steffen, B. (2018). The multiple roles of state investment banks in low-carbon energy

finance: An analysis of Australia, the UK and Germany. Energy policy, 115, 158-170. https://doi.org/10.1016/j.

enpol.2018.01.009

11. Gulzar, R., Bhat, A. A., Mir, A. A., Athari, S. A., & Al-Adwan, A. S. (2024). Green banking practices and environmental

performance: navigating sustainability in banks. Environmental Science and Pollution Research, 31(15), 23211-23226

https://doi.org/10.1007/s11356-024-32418-7

12. Huang, Z. (2024). Green finance and low-carbon sustainable development: From the perspective of commercial bank

management. Highlights in Business, Economics and Management, 24, 145-150. https://doi.org/10.54097/vjvjsb22

13. Sharma, T. (2025). Decarbonizing Finance: The Rise of Net Zero Banking and It’s Global Implications. Ecology,

Environment & Conservation (0971765X), 31(3). https://doi.org/10.53550/EEC.2025.v31i03.012

14. Lang, Q., Ma, F., Mirza, N., & Umar, M. (2023). The interaction of climate risk and bank liquidity: An emerging market

perspective for transitions to low carbon energy. Technological Forecasting and Social Change, 191, 122480. https://

doi.org/10.1016/j.techfore.2023.122480

15. Mir, A. A., & Bhat, A. A. (2022). Green banking and sustainability–a review. Arab Gulf Journal of Scientific Research, 40(3),

247-263. https://doi.org/10.1108/AGJSR-04-2022-0017

##submission.downloads##

##submissions.published##

2026-05-01
Loading...