TOSHKENTDA BARQAROR TURIZMNI RIVOJLANTIRISH: TURIZMNING ATROF-MUHIT VA INFRATUZILMAGA TA’SIRI
##semicolon##
https://doi.org/10.5281/zenodo.20325989##semicolon##
barqaror turizm, ekologik barqarorlik, turizm infratuzilmasi, strukturaviy tenglamalar modeli (SEM), propensity score matching, turizm rivojlanishi, ekologik boshqaruv.##article.abstract##
Barqaror turizm dunyoning ko‘plab hududlarida muhim masalaga aylangan bo‘lib, Toshkent shahri ham
bundan mustasno emas. Chunki hududlar bo‘ylab turizmga oid ma’lumotlarni chuqur yig‘ish jarayonlari, atrof-muhitga
bo‘lgan bosim hamda infratuzilmaga qo‘yilayotgan talablar ortib bormoqda. Turistlarning kundalik faoliyatidagi tezkor
o‘zgarishlar turizmning kengayishi, shuningdek, transport va joylashtirish tizimlarining rivojlanishi ta’sirida shakllanmoqda.
Mazkur maqolada biz turizm resurslaridan foydalanish shakllarining atrof-muhit va infratuzilma boshqaruvidagi o‘rnini tahlil
qilish orqali barqaror turizm rivojiga hissa qo‘shishni maqsad qilamiz. Ushbu tadqiqot Toshkentdagi turizmning atrof-muhit
va infratuzilmaga ta’sirini hamda ushbu ta’sirlarning barqaror turizm haqidagi kengroq tushunchalarni shakllantirishdagi
rolini o‘rganishga qaratilgan. Tadqiqot davomida biz barqaror turizm tizimini aniqlash va baholash jarayonini ko‘rib chiqdik
hamda Toshkentdagi turizm rivojlanishi bo‘yicha tahlillarimizdan olingan aniq misollar asosida turizm faoliyatining ekologik
ta’siri va bosimlarini baholadik. Toshkentning turli sohalaridagi turizm manfaatdor tomonlari (stakeholderlar) tarkibidan
tanlangan respondentlar tuzilgan so‘rovnomalar va intervyularda ishtirok etdilar. Tadqiqotda SEM tahlili hamda 300 dan
ortiq javoblar tahlilidan foydalanildi. Shuningdek, biz turizm yoki infratuzilma kengayishini oddiygina atrof-muhitni muhofaza
qilish uchun faqat muammo sifatida qarash mumkin emasligini aniqladik. Mazkur tadqiqot natijalari siyosatchilar uchun
turizmni rivojlantirish strategiyalaridan atrof-muhitni muhofaza qilishda foydalanish, barqaror turizmga o‘tish va turizm
faoliyatining shahar muhitida turlicha funksiyalarni bajarishini anglash bo‘yicha foydali asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
##submission.citations##
Аstanakulov, K., Ahmedov, A., Kovalev, D., & Mamasalieva, M. (2025). An integrated approach to sustainable tourism
development in the mountain regions of Uzbekistan. Sustainable Development of Mountain Territories. https://doi.
org/10.21177/1998-4502-2025-17-1-414-426
2. Abbas, J., Mamirkulova, G., Al-Sulaiti, I., Al-Sulaiti, K. I., & Dar, I. B. (2025). Mega-infrastructure development, tourism
sustainability and quality of life assessment at world heritage sites: catering to COVID-19 challenges. Kybernetes, 54(4),
1993-2018. https://doi.org/10.1108/K-07-2023-1345
Arabov, N., Nasimov, D., Janzakov, B., Khomitov, K., Utemuratova, G., Abduraimov, D., & Ismailov, B. (2024). Shaping
the future of Uzbekistan’s tourism: An in-depth analysis of infrastructure influence and strategic planning. Journal of
Eastern European and Central Asian Research (JEECAR), 11(1), 53-65. https://doi.org/10.15549/jeecar.v11i1.1478
4. Astanakulov, O., & Goyipnazarov, S. (2023). Tourism as a catalyst for regional development: Uzbekistan’s experience
and economic prospects. Economic Annals-XXI, 204(7-8), 33-44. https://doi.org/10.21003/ea.V204-05
5. Egamnazarov, K. (2023). How Does Smart Tourism Support Sustainable Tourism Development: the Case of
Uzbekistan. Green Economy and Development, 1(10), 662766. https://doi.org/10.55439/GED/vol1_issmaxsusson/
a617
6. Habibulloev, S., Han, F., Bakhtiyorov, Z., MA, X., & Nuhzor, O. (2024). Factors influencing sustainable development in
Eco-tourism settlements: A comparative analysis. Heliyon, 10(4). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e26454
7. Ismoilov, O. (2025). Sustainable Development Strategies in Tourism: Ecological, Economic and Social
Approaches. International Journal Of Management And Economics Fundamental. https://doi.org/10.37547/ijmef/
volume05issue08-04
8. Jeong, J. Y., Karimov, M., Sobirov, Y., Saidmamatov, O., & Marty, P. (2023). Evaluating culturalization strategies for
sustainable tourism development in Uzbekistan. Sustainability, 15(9), 7727 https://doi.org/10.3390/su15097727
9. Kanwal, S., Rasheed, M. I., Pitafi, A. H., Pitafi, A., & Ren, M. (2020). Road and transport infrastructure development and
community support for tourism: The role of perceived benefits, and community satisfaction. Tourism Management, 77,
104014. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2019.104014
10. Karimov, M., Okmullaev, R., Marty, P., & Saidmamatov, O. (2025). Tourism sustainability in Uzbekistan: Challenges
and opportunities along the silk road. Economies, 13(9), 250. Karimov, M., Okmullaev, R., Marty, P., & Saidmamatov,
O. (2025). Tourism sustainability in Uzbekistan: Challenges and opportunities along the silk road. Economies, 13(9),
250. https://doi.org/10.3390/economies13090250
11. Khan, M. S., Manhas, S., Abdullah, O., Shukla, B., Arora, M., & Chaudhary, N. (2024, July). Leveraging technology
for sustainable tourism development: An empirical analysis of uzbekistan. In 2024 1st International Conference on
Sustainable Computing and Integrated Communication in Changing Landscape of AI (ICSCAI) (pp. 1-12). IEEE.
https://doi.org/10.1109/ICSCAI61790.2024.10866535
12. Mamirkulova, G., Mi, J., Abbas, J., Mahmood, S., Mubeen, R., & Ziapour, A. (2020). New Silk Road infrastructure
opportunities in developing tourism environment for residents better quality of life. Global Ecology and Conservation, 24,
e01194. Mamirkulova, G., Mi, J., Abbas, J., Mahmood, S., Mubeen, R., & Ziapour, A. (2020). New Silk Road
infrastructure opportunities in developing tourism environment for residents better quality of life. Global Ecology and
Conservation, 24, e01194. https://doi.org/10.1016/j.gecco.2020.e01194
13. Munir, S., Haq, I. U., Cheema, A. N., Almanjahie, I. M., & Khan, D. (2025). The role of tourists, infrastructure and
institutions in sustainable tourism: A structural equation modeling approach. Sustainability, 17(7), 2841. https://doi.
org/10.3390/su17072841
14. Safarov, B., Al-Smadi, H. M., Buzrukova, M., Janzakov, B., Ilieş, A., Grama, V., ... & Dávid, L. D. (2022). Forecasting
the volume of tourism services in Uzbekistan. Sustainability, 14(13), 7762. https://doi.org/10.3390/su14137762
15. Sakhibov, A., & Shonazarov, J. (2024). Eco-tourism as a reflection of sustainable living: Insights from Uzbekistan’s
unique landscapes. In E3S Web of Conferences (Vol. 587, p. 05018). EDP Sciences. https://doi.org/10.1051/
e3sconf/202458705018
##submission.downloads##
##submissions.published##
##submission.howToCite##
##issue.issue##
##section.section##
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by4.footer##