QURILISH SANOATIDA RESURS TEJAMKOR ISHLAB CHIQARISH TIZIMINI RIVOJLANTIRISHNING USTUVOR YO‘NALISHLARI

QURILISH SANOATIDA RESURS TEJAMKOR ISHLAB CHIQARISH TIZIMINI RIVOJLANTIRISHNING USTUVOR YO‘NALISHLARI

##article.authors##

  • Doniyorjon Utbasarov

##semicolon##

https://doi.org/10.5281/zenodo.20367561

##semicolon##

resurs tejamkorlik, qurilish sanoati, resurs samaradorligi, yashil texnologiyalar, chiqindilarni boshqarish, energiya samaradorligi, ISO 14001, ekologik audit, barqaror rivojlanish, iqtisodiy mexanizm

##article.abstract##

Mazkur maqolada qurilish sanoatida resurs tejamkor ishlab chiqarish tizimini rivojlantirishning nazariyuslubiy
asoslari, iqtisodiy zarurati hamda ustuvor yo‘nalishlari tadqiq etilgan. Qurilish sanoati yuqori hajmdagi xomashyo,
energiya, suv, mehnat va moliyaviy resurslar sarfi bilan tavsiflanuvchi muhim tarmoqlardan biri bo‘lib, unda resurslardan
oqilona va samarali foydalanish korxonalar tannarxi, ekologik xavfsizligi, raqobatbardoshligi hamda barqaror rivojlanishiga
bevosita ta’sir ko‘rsatadi.
Tadqiqot jarayonida tizimli tahlil, qiyosiy tahlil, iqtisodiy-statistik yondashuv, guruhlash va tasniflash, PESTEL tahlili
hamda ekologik-iqtisodiy baholash usullaridan foydalanildi. Maqolada resurs tejamkor ishlab chiqarish tizimi xomashyo
tejamkorligi, energiya samaradorligi, suv resurslaridan oqilona foydalanish, chiqindilarni qayta ishlash, yashil
texnologiyalarni joriy etish, ekologik audit, raqamli monitoring tizimlari va xodimlarning ekologik madaniyatini oshirish
bilan uzviy bog‘liq jarayon sifatida asoslab berilgan.
Shuningdek, ISO 14001 ekologik boshqaruv tizimi hamda EMAS mexanizmining korxonalarda resurs samaradorligini
oshirishdagi ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, qurilish sanoatida resurs tejamkor ishlab chiqarishni
rivojlantirish nafaqat ekologik muhofaza choralarini kuchaytirish, balki ishlab chiqarish xarajatlarini optimallashtirish,
investitsion jozibadorlikni oshirish va uzoq muddatli iqtisodiy barqarorlikni ta’minlashning muhim omillaridan biri
hisoblanadi.

##submission.authorBiography##

Doniyorjon Utbasarov

Toshkent arxitektura-qurilish universiteti,
Menejment kafedrasi assistenti

##submission.citations##

1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 04.10.2019-yildagi “2019 — 2030-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasining

“yashil” iqtisodiyotga oʻtish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PQ-4477-sonli qarori, https://lex.uz/docs/-4539502

2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 02.12.2022-yildagi “2030-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasining “yashil”

iqtisodiyotga oʻtishiga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-436-sonli

qarori, https://lex.uz/docs/-6303230

3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. Qurilish, sanoat, chiqindilar va ekologik ko‘rsatkichlar

bo‘yicha statistik ma’lumotlar.

4. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Qurilish ishlari hajmi (yillik). Ma’lumotlar to‘plami kodi: 1.04.02.0001.

5. ISO 14001:2015. Environmental Management Systems — Requirements with Guidance for Use. International

Organization for Standardization, 2015.

6. Porter M.E., van der Linde C. Toward a New Conception of the Environment-Competitiveness Relationship // Journal

of Economic Perspectives. – 1995. – Vol. 9, No. 4. – P. 97–118.

7. Hart S.L. A Natural-Resource-Based View of the Firm // Academy of Management Review. – 1995. – Vol. 20, No. 4. – P.

986–1014.

8. Klassen R.D., McLaughlin C.P. The Impact of Environmental Management on Firm Performance // Management

Science. – 1996. – Vol. 42, No. 8. – P. 1199–1214.

9. Reymers N.F. Prirodopolzovanie: slovar-spravochnik. – Moskva: Mysl, 1990. – 637 s.

10. Danilov-Danilyan V.I. Ekologiya, oxrana prirody i ekologicheskaya bezopasnost. – Moskva: MNEPU, 1997. – 744 s.

11. ISO 14001:2015. Environmental Management Systems — Requirements with Guidance for Use. International

Organization for Standardization, 2015.

12. EMAS. Regulation (EC) No 1221/2009 of the European Parliament and of the Council on the voluntary participation by

organisations in a Community eco-management and audit scheme. – Brussels: European Union, 2009.

13. Porter M.E., van der Linde C. Toward a New Conception of the Environment-Competitiveness Relationship // Journal

of Economic Perspectives. – 1995. – Vol. 9, No. 4. – P. 97–118.

14. Hart S.L. A Natural-Resource-Based View of the Firm // Academy of Management Review. – 1995. – Vol. 20, No. 4. – P.

986–1014.

15. Klassen R.D., McLaughlin C.P. The Impact of Environmental Management on Firm Performance // Management

Science. – 1996. – Vol. 42, No. 8. – P. 1199–1214.

16. Reymers N.F. Prirodopolzovanie: slovar-spravochnik. – Moskva: Mysl, 1990. – 637 s.

17. Danilov-Danilyan V.I., Piskulova N.A. (eds.). Ustoychivoe razvitie: novye vyzovy. – Moskva: Aspekt Press, 2015. – 336

s.

##submission.downloads##

##submissions.published##

2026-05-01
Loading...