O‘ZBEKISTON AGRAR SUG‘URTA BOZORIDA ESG TAMOYILLARINI JORIY ETISHNING XAVFLARNI BOSHQARISH VA BARQARORLIKNI OSHIRISHDAGI O‘RNI
##semicolon##
https://doi.org/10.5281/zenodo.20594964##semicolon##
ESG tamoyillari, qishloq xo‘jaligi sug‘urtasi, O‘zbekiston, xavflarni boshqarish, iqlim xavflari, barqaror rivojlanish, anderrayting, yashil moliya##article.abstract##
Ushbu maqolada qishloq xo‘jaligi sug‘urtasi bozorida ESG tamoyillarini joriy etishning nazariy va amaliy
jihatlari o‘rganiladi. Qishloq xo‘jaligi yalpi ichki mahsulotning 28 foizini tashkil etganligi sababli, sug‘urta sohasida
ESG tamoyillarini joriy etish O‘zbekiston uchun dolzarb masala hisoblanadi. Tadqiqot Swiss Re instituti va Jeneva
assotsiatsiyasi hisobotlari, Moliya vazirligi statistikasi hamda Toshkent, Samarqand va Farg‘ona viloyatlarida
o‘tkazilgan mintaqaviy tadqiqotlar asosida o‘tkazildi. Natijada ESG mezonlarini qo‘llagan tashkilotlarda ekinlarga
yetkazilgan zararni kamaytirish darajasi 38–45 foizga yetgani va indeks sug‘urtasidan foydalanadigan fermerlar
qurg‘oqchilikdan keyin olingan kreditlar hajmini sezilarli darajada kamaytirgani aniqlandi. Biroq fermerlarning 79,4 foizi
amaldagi tizimdan norozi bo‘lishdi, bu asosan subsidiyalarning pastligi (64,7 %) va hujjatlarning murakkabligi (56 %)
tufayli yuzaga keldi. Maqolada iqlim xavflarini hisobga olgan holda sug‘urta mahsulotlari va boshqaruv standartlarini
takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.
##submission.citations##
1. Friede G., Busch T., Bassen A. ESG and financial performance: aggregated evidence from more than
2000 empirical studies // Journal of Sustainable Finance & Investment. — 2015. — Vol. 5, № 4. — P. 210–233.
DOI: 10.1080/20430795.2015.1118917
2. Eccles R. G., Krzus M. P. One Report: Integrated Reporting for a Sustainable Strategy. — New York:
John Wiley & Sons, 2010. — 256 p. ISBN: 978-0-470-58988-9
3. Lydenberg S. Corporations and the Public Interest: Guiding the Invisible Hand. — San Francisco:
Berrett-Koehler Publishers, 2005. — 224 p.
4. Geneva Association. Climate Change and the Insurance Industry: Taking Action as Risk Managers and
Investors. — Geneva: The Geneva Association, 2022. — 64 p.
5. Asian Development Bank (ADB). Developing Green Finance in Asia and the Pacific: Key Trends,
Challenges and Opportunities. — Manila: ADB, 2023. — 88 p.
6. Doherty N. A., Richter A. Moral hazard, basis risk, and gap insurance // Journal of Risk & Insurance. —
2002. — Vol. 69, № 1. — P. 9–24.
7. Dlugolecki A. Climate change and the insurance sector // The Geneva Papers on Risk and Insurance.
— 2008. — Vol. 33, № 1. — P. 71–90.
8. Kovacevic R. M., Pflug G. Ch. Does insurance help to escape the poverty trap? A ruin theoretic
approach // Journal of Risk & Insurance. — 2011. — Vol. 78, № 4. — P. 1003–1028.
9. Eling M., Lehmann M. The impact of digitalization on the insurance value chain and the insurability of
risks // The Geneva Papers on Risk and Insurance. — 2018. — Vol. 43, № 3. — P. 359–396.
10. International Finance Corporation (IFC). Sustainable Finance in Emerging Markets: Landscape,
Trends, and Country Experiences. — Washington, D.C.: IFC, 2023. — 112 p.
11. Umarov X. Sug‘urta bozorida islohotlar va rivojlanish istiqbollari: O‘zbekiston tajribasi // Iqtisodiyot va
innovatsion texnologiyalar. — 2021. — № 3. — B. 45–58.
12. Nazarov B. O‘zbekistonda agrar sug‘urta tizimini takomillashtirish: muammolar va yechimlar //
O‘zbekiston agrar fani xabarnomasi. — 2022. — № 2. — B. 112–124.
13. Rajabov N. Yashil sug‘urta mahsulotlari bozorini O‘zbekistonda rivojlantirish istiqbollari // Moliya va
bank ishi. — 2023. — № 4. — B. 78–91.
14. Qodirov A., Xolmatov I. O‘rta Osiyoda ESG standartlari asosida sug‘urta bozorlarini rivojlantirish:
qiyosiy tahlil // Xalqaro iqtisodiyot va moliya jurnali. — 2023. — № 1. — B. 34–49.
15. Swiss Re Institute. Sigma Report: Natural Catastrophes and Climate Change. — Zurich: Swiss Re Ltd.,
2024. — 76 p.
16. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi. Sug‘urta bozori rivojlanishi to‘g‘risida yillik monitoring
hisoboti. — Toshkent: Moliya vazirligi nashriyoti, 2024. — 48 b.
17. MSCI ESG Research. ESG Ratings and Performance: Empirical Evidence from Insurance Sector
2018–2023. — New York: MSCI Inc., 2023. — 52 p.
##submission.downloads##
##submissions.published##
##submission.howToCite##
##issue.issue##
##section.section##
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by4.footer##