EKOLOGIK NIZOLARNI HAL ETISHDA SUD AMALIYOTINING O‘RNI: XALQARO TAJRIBA VA MILLIY YONDASHUV
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20817485Keywords:
Ekologik nizolar, sud amaliyoti, sud hay’atlari, texnik ekspertlar, xalqaro ekologik huquq, ekologik adolat, ekologik ekspertizaAbstract
Ushbu maqolada global ekologik inqirozlar sharoitida O‘zbekiston Respublikasi yangi tahrirdagi
Konstitutsiyasining 49-moddasida mustahkamlangan fuqarolarning ekologik huquqlarini sud orqali himoya qilish
masalalari tahlil qilinadi. Maqolada ekologik nizolarni hal etishda milliy sud amaliyotining bugungi holati baholanib,
Hindistonning Milliy Ekologik Sud hay’ati (NGT), Braziliya va Boliviyaning ilg‘or institutsional modellarini O‘zbekiston
sud-huquq tizimiga implementatsiya qilish imkoniyatlari tadqiq etilgan. Hindiston tajribasi asosida milliy sudlarda
texnik ekspertlar kengashlarini shakllantirish, Braziliya modeli tizimida jamoatchilik da’volari vakolatlarini kengaytirish
hamda Boliviyaning tabiat obyektlari mustaqilligini tan olish yondashuvi prizmasida Orol bo‘yi kabi ekologik ofat
hududlariga mustaqil huquqiy subyektlik maqomini berish masalalari ilgari suriladi. Tadqiqot yakunida, O‘zbekiston
mahalliy va ma’muriy sudlari tizimida ixtisoslashgan ekologik sud hay’atlarini tashkil etish bo‘yicha taklif va tavsiyalar
berilgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. 49-modda. https://lex.uz/docs/-6445145
2. UNEP (2021). Planetary Action: Climate, Nature, Chemicals & Pollution. Annual Report.
3. Specialist environmental courts and tribunals: A systematic literature review and case for earth system
governance analysis. https://doi.org/10.1016/j.esg.2023.100192
4. Environmental Justice in India: The National Green Tribunal and Expert Members. https://doi.
org/10.1017/S2047102515000278
5. Rio de Janeiro Declaration on Environment and Development. https://www.un.org/ru/documents/decl_
conv/declarations/riodecl.shtml
6. Historical foundations of the National Green Tribunal: Tracing the legal and institutional roots of
environmental justice in India. https://doi.org/10.52152/eqj41b60
7. Assessing the impact of the National Green Tribunal on environmental jurisprudence in India. https://
doi.org/10.52152/53ms3e72
8. Giustizia ambientale e green judges nel diritto comparato: il caso del National Green Tribunal of India.
https://doi.org/10.57660/dpceonline.2018.584
9. Can Domestic Environmental Courts Implement International Environmental Law? A Framework for
Institutional Analysis. https://doi.org/10.1017/S2047102523000092
10. Environmental Courts and Tribunals in Brazil and Bolivia: A Comparative Analysis of Institutional
Systems of Environmental Protection. https://doi.org/10.57660/dpceonline.2023.1906
11. Analysis of Pollution Related Deficiencies Identified through PSC Inspections for the Period 2014–
2018. https://doi.org/10.3390/su12155956
12. Reconceptualising specialist environment courts and tribunals. https://doi.org/10.1111/lest.12161
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.