AXBOROT-KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI SOHASIDA MOLIYAVIY NATIJALAR AUDITI METODOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISHNING YAXLIT TIZIMI
##semicolon##
https://doi.org/10.5281/zenodo.21841852##semicolon##
moliyaviy natijalar auditi; audit metodologiyasi; raqamli audit; xatolar klassifikatori; iqtisodiymatematik modellashtirish; auditning xalqaro standartlari; AKT sohasi.##article.abstract##
Maqolada AKT sohasida moliyaviy natijalar auditi metodologiyasini takomillashtirishning
yaxlit tizimi asoslangan. Tizim toʻrt ustundan iborat: olti bosqichli audit metodologiyasi (tartib), katta maʼlumotlar
tahliliga asoslangan raqamli audit (qurol), tipik xatolarning besh guruhli klassifikatori (bilim) va iqtisodiymatematik
modellashtirish (oʻlchov). Ustunlar auditning xalqaro standartlari (ISA) doirasida bogʻlanib, dalil
manbaini uchinchi bobda yaratilgan hisob poydevoridan oladi. Modellashtirish rasmiy besh yillik qatorlarda
baholanib, xizmatlar trendi Y = 12,94·e^(0,356·t) (yillik oʻsish – 42,7 foiz, R² = 0,978) koʻrinishida olingan;
senariylar 2026-yil uchun 87,8–126,4 trln soʻm oraligʻini beradi. Tizimning hisob metodologiyasi bilan ikki
tomonlama bogʻliqligi koʻrsatilgan.
##submission.citations##
1. Abu Huson, Y., Sierra-García, L. and Garcia-Benau, M.A. (2024) ‘A bibliometric review of information
technology, artificial intelligence, and blockchain on auditing’, Total Quality Management & Business Excellence,
35(1–2), pp. 91–113.
2. Avlokulov, A.Z. (2019) Moliyaviy natijalar hisobi va auditi: nazariya, metodologiya va amaliyot. Toshkent:
Iqtisod-Moliya.
3. Bakarich, K.M. and O’Brien, P.E. (2021) ‘The Robots are Coming... But Aren’t Here Yet: The Use of
Artificial Intelligence Technologies in the Public Accounting Profession’, Journal of Emerging Technologies in
Accounting, 18(1), pp. 27–43.
4. Boujelben, S. and Kobbi-Fakhfakh, S. (2020) ‘Compliance with IFRS 15 mandatory disclosures: an
exploratory study in telecom and construction sectors’, Journal of Financial Reporting and Accounting, 18(4),
pp. 707–728.
5. Hezam, Y.A.A., Anthonysamy, L. and Suppiah, S.D.K. (2023) ‘Big Data Analytics and Auditing: A Review
and Synthesis of Literature’, Emerging Science Journal, 7(2), pp. 629–642.
6. Huang, F., No, W.G., Vasarhelyi, M.A. and Yan, Z. (2022) ‘Audit data analytics, machine learning, and
full population testing’, The Journal of Finance and Data Science, 8, pp. 138–144.
7. IFAC (2018) Handbook of International Quality Control, Auditing, Review, Other Assurance, and Related
Services Pronouncements. New York: International Federation of Accountants.
8. Lee, W.J. and Choi, S.U. (2024) ‘The effect of the new revenue recognition principle (IFRS 15) on
financial statement comparability: Evidence from Korea’, Journal of International Accounting, Auditing and
Taxation, 54, 100601.
9. Milliy statistika qo‘mitasi (2026) Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasi ko‘rsatkichlari. Mavjud:
https://stat.uz (murojaat sanasi: 11.07.2026).
10. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi (2025) Buxgalteriya hisobi va auditorlik faoliyati
sohasidagi holat. Mavjud: https://gov.uz/uz/imv/news/view/128226 (murojaat sanasi: 11.07.2026).
11. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 05.10.2020-yildagi “Raqamli Oʻzbekiston — 2030”
strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-6079-son Farmoni //
URL: https://lex.uz/ru/docs/-5030957
12. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Moliyaviy hisob tizimini xalqaro talab va standartlarga muvofiq
takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-282-son qarori // URL: https://lex.uz/uz/docs/-7728924
13. Tulaxodjayeva, M.M., Ilxomov, Sh.I., Ahmadjonov, K.B. va boshq. (2018) Audit. Toshkent: TDIU.
14. Vitali, S. and Giuliani, M. (2024) ‘Emerging digital technologies and auditing firms: Opportunities and
challenges’, International Journal of Accounting Information Systems, 53, 100676.
15. Гарчук-Иванча, Н.Г. (2007) Аудит финансовых результатов в организациях связи: автореф. дис.
… к.э.н. Новосибирск.
16. Дусмуратов, Р.Д., Ризаев, Н.К. ва Назаров, Х.Ҳ. (2020) Молиявий ҳисобот ва аудитнинг халқаро
стандартлари. Тошкент: Иқтисод-молия.
17. Тепляков, А.Б. (2007) Учет финансовых результатов деятельности коммерческих организаций:
автореф. дис. … к.э.н. Москва.
18. Уралов, А. (2026) ‘Хизмат кўрсатиш тармоқлари корхоналари қийматини баҳолаш ва бошқариш
хусусиятлари’, Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 4(6), 178–186-б. Mavjud: https://sci-p.uz/index.php/eitt/article/
view/4502.
##submission.downloads##
##submissions.published##
##submission.howToCite##
##issue.issue##
##section.section##
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by4.footer##