PUL AYLANMASINI TASHKIL QILISHNING XORIJ TAJRIBASI VA OʻZBEKISTONDA FOYDALANISHNING IMKONIYATLARI
##semicolon##
https://doi.org/10.5281/zenodo.17656958##semicolon##
pul aylanishi, ochiq bozor operatsiyalari, pul massasi, bank zaxiralari talablari, naqd pulsiz operatsiyalar, elektron to‘lovlar, to‘lov kartochkalari.##article.abstract##
Pul aylanishini tashkil qilish va boshqarish iqtisodiyotning muhim jihatlaridan biri bo‘lib, unda xorij tajribasidan
foydalanish O‘zbekiston uchun foydali imkoniyatlar yaratishi mumkin. Rivojlangan mamlakatlar tajribasi (AQSH, Yevropa
Ittifoqi) shuni ko‘rsatadiki, bu mamlakatlarda pul aylanishi markaziy banklar (masalan, Federal zaxira tizimi yoki
Yevropa Markaziy Banki) tomonidan qat’iy nazorat qilinadi. Pul massasini boshqarish uchun foiz stavkalari, ochiq bozor
operatsiyalari va bank zaxiralari talablari kabi vositalardan foydalaniladi. Elektron to‘lov tizimlari va raqamli valyutalar
(masalan, SWIFT, PayPal) keng rivojlangan bo‘lib, naqd pulsiz operatsiyalarni rag‘batlantiradi. Bu pul aylanishining
shaffofligini oshiradi va iqtisodiy samaradorlikni yaxshilaydi.
O‘zbekistonda pul aylanishi Markaziy bank tomonidan boshqariladi. So‘nggi yillarda naqd pul muomalasidan elektron
to‘lovlarga o‘tish tendensiyasi kuchaymoqda (masalan, HUMO, UzCard tizimlari). 2020-yildan boshlab elektron pullar
tizimi joriy etildi va hozirda foydalanuvchilar soni 5 milliondan oshdi. Bu naqd pulsiz iqtisodiyotga o‘tishda muhim qadamdir.
Biroq, pul massasini boshqarishda inflyatsiya nazorati, valyuta kursi barqarorligi va bank tizimining samaradorligi kabi
muammolar mavjud.
Ushbu maqolada pul aylanmasi mexanizmlarini takomillashtirish bilan bog‘liq dolzarb muammolar aniqlanadi va ularni hal
etishga qaratilgan ilmiy takliflar ishlab chiqiladi.
##submission.citations##
1. Банковское дело. Под ред. Лаврушина О. И. – М.: ЗАО «КноРус», 2008. – С. 309.
2. Березина М. П. Безналичные расчёты в экономике России. Анализ практики. – М.: АО «Консалтбанкир», 1997.
– С. 5.
3. Райзберг Б. А., Лозовский Л. Ш., Стародубцева Е. Б. Современный экономический словарь. – М.: Инфра-М,
2000. – С. 288.
4. Рахимова Х. У. Организация и развитие платёжной системы Республики Узбекистан. Дисс. на соискание уч. ст.
к.э.н. – Ташкент, 2006. – С. 19–20.
5. Жумаев Н. Х. Ўзбекистонда валюта муносабатларини тартибга солиш методологиясини такомиллаштириш.
И.ф.д. илмий даражасини олиш учун ёзилган диссертация автореферати. – Тошкент: БМА, 2008. – 32 б.
6. Рудакова О. С. Банковские электронные услуги. – М.: ЮНИТИ, 2001. – С. 107.
8. “International Financial Statistics” ma’lumotlari asosida hisoblandi.
9. www.banki.ru/news/bankpress
10. www.vrlfinancialnews.com
##submission.downloads##
##submissions.published##
##submission.howToCite##
##issue.issue##
##section.section##
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by4.footer##