EKOLOGIK XAVFSIZLIKNI TA’MINLASHDA EKOPOLISIYA ORGANINING HUQUQIY VA INSTITUTSIONAL ASOSLARI

EKOLOGIK XAVFSIZLIKNI TA’MINLASHDA EKOPOLISIYA ORGANINING HUQUQIY VA INSTITUTSIONAL ASOSLARI

##article.authors##

  • Ilhom Nosirov
  • Akram Ochilov

##semicolon##

https://doi.org/10.5281/zenodo.18165223

##semicolon##

ekopolitsiya, ekologik huquq, ekologik xavfsizlik, davlat ekologik nazorati, institutsional model, ekologik jinoyatlar, ekologik moslikni ta’minlash

##article.abstract##

Mazkur maqolada O‘zbekistonda Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi tizimida shakllanayotgan
Davlat ekologik nazorat inspeksiyasi (Ekopolitsiya) institutining huquqiy asoslari va institutsional modeli tahlil qilingan.
“O‘zbekiston – 2030” strategiyasi, PQ-184-son qaror, Ekologiya qo‘mitasi va Ekopolitsiyaga oid me’yoriy-huquqiy hujjatlar
hamda ommaviy axborot manbalari asosida mazkur tuzilmaning maqomi, vakolatlari va boshqaruv tizimi ochib berilgan.
Tadqiqotda normativ-huquqiy, doktrinal, institutsional va qiyosiy-huquqiy tahlil usullari qo‘llanilgan, jumladan OECD,
EFFACE hamda Italiya Carabinieri “environmental police” modeli bilan qiyosiy o‘rganish amalga oshirilgan. Xulosalarga
ko‘ra, Ekopolitsiya profilaktika, monitoring va ijroni birlashtirgan gibrid huquqni muhofaza qiluvchi organ sifatida
shakllanmoqda, biroq kuch ishlatish vakolatlari, inson huquqlari, institutsional koordinatsiya va kadrlar salohiyatiga oid
qator xatarlar saqlanib qolmoqda.

##submission.authorBiographies##

Ilhom Nosirov

i.f.d. (DSc), Farg‘ona davlat texnika universiteti “Menejment va marketing” kafedrasi professori


Akram Ochilov

i.f.d. (DSc), professor,
Qarshi davlat universiteti “Iqtisodiyot” kafedrasi mudiri


##submission.citations##

1. PF–16-сон Фармон – “Ўзбекистон–2030” стратегиясини амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида. Lex.uz,

30.01.2025. https://lex.uz/docs/7369703

2. PQ–184-сон Қарор – “2030 йилгача бўлган даврда аҳолининг экологик маданиятини юксалтириш концепциясини

тасдиқлаш тўғрисида”, 15.05.2025. Lex.uz. https://lex.uz/docs/7528761

3. Ўзбекистон Республикаси Президенти. “Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси фаолиятини ташкил

этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Қарор, 19.11.2025. President.uz. https://president.uz/uz/lists/view/8690

4. “Экология вазирлиги ҳукумат таркибидан чиқарилиб, қўмитага айлантирилади”, 19.11.2025. Advice.uz. https://

advice.uz/uz/news/2611

5. Kun.uz. “Ўзбекистонда экополиция ташкил этилмоқда”, 19.11.2025. https://kun.uz/kr/news/2025/11/19/ozbekistonda-

ekopolitsiya-tashkil-etilmoqda

6. “Davlat ekologik nazorat inspeksiyasi tomonidan 3500 dan ortiq reyd tadbirlari o‘tkazildi”, 03.07.2025. Gov.uz. https://

gov.uz/oz/eco/news/view/64334

7. “ЭКОЛОГИЯ ҲУҚУҚИ” дарслиги. Renessans-edu.uz, 2024. https://renessans-edu.uz/files/books/2024-11-30-11-

23-47_e4259e1f46e3cdb6b020636259075454.pdf

8. Турсунов Х.Т., Рахимова Т.У. “Экология” ўқув қўлланма, Тошкент. 2006. https://lib.jdpu.uz/storage/uploads/files/

Ekologiya.Tursunov.pdf

9. Боголюбов С.А. (ред.). Экологическое право: учебник для бакалавров. – Москва: Юрайт, 2011. https://urait.ru/

book/ekologicheskoe-pravo-510433

10. Sarbinaz R. “Formation of National Environmental Law in Uzbekistan.” International Journal of Legal Consciousness,

2024. https://www.google.com/search?sca_esv=d2d90cef6f0104e6&sxsrf=AE3TifOBP1gDovwax_vEfAIiaJsfNaEc2A:

1763732073012&q=Sarbinaz+R.+Formation+of+National+Environmental+Law+in+Uzbekistan.+International+-

Journal+of+Legal+Consciousness,+2024.&sa=X&ved=2ahUKEwiinMP9rYORAxXBPhAIHY66FBwQgwN6BAgOEAE

11. Гармонизация экологического законодательства узбекистана с международными стандартами. International

Multidisciplinary Journal of Research and Development, 2025. https://www.ijmrd.in/index.php/imjrd/article/view/3575

12. Рекомендация Совета по обеспечению соблюдения природоохранного законодательства (OECD/LEGAL/0494).

2019. https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0494

13. OECD. Ensuring compliance with environmental regulations in the green economy. 2024 brochure. https://www.oecd.

org/content/dam/oecd/en/topics/policy-sub-issues/ensuring-environmental-compliance/brochure-environmental-compliance-

assurance-eap-2024.pdf

14. OECD. Compendium of good practices in promoting, monitoring and enforcing environmental compliance. 2021.

https://www.eu4environment.org/app/uploads/2021/08/OECD-compendium-of-good-practices-in-compliance-assurance.

pdf

15. Carabinieri. “For the Environment and Sustainability.” Institutional brochure. https://www.bupnet.eu/wp-content/

uploads/2025/09/UpSpace-wp4-Cross-country-study-1.pdf

16. EFFACE Project. “Fighting Environmental Crime in Italy: A Country Report.” 2015. https://efface.eu/sites/default/files/

EFFACE_Fighting%20Environmental%20Crime%20in%20Italy/index.pdf

17. Murni P. Обеспечение соблюдения уголовных наказаний в соответствии с законами об охране окружающей

среды. Международный журнал права и криминологии , 2024, 4 (07), 5–9. https://inlibrary.uz/index.php/ijlc/article/

view/36852

18. Liu X. “Criminal enforcement and environmental performance.” Ecological Economics, 2024. https://

www.bohrium.com/paper-details/criminal-enforcement-and-environmental-performance-evidence-from-c

hina/1039212065446690823-9522

19. Синcлаир С.Л., Рубино Э.C., Вериссимо Д. Экологические преступления игнорируются международными

правоохранительными органами: анализ «красных уведомлений» Интерпола Oryx, 2025. https://ora.ox.ac.uk/

objects/uuid:8e1e8126-48a9-4d7e-9139-292f056b6fad

##submission.downloads##

##submissions.published##

2025-04-01
Loading...