TEKSTIL SANOATIDA SUV ISTE’MOLI VA QAYTA ISHLASH ULUSHI O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK: 20 DAVLAT MISOLIDA KORRELYATSIYA VA K-MEANS KLASTER TAHLILI

TEKSTIL SANOATIDA SUV ISTE’MOLI VA QAYTA ISHLASH ULUSHI O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK: 20 DAVLAT MISOLIDA KORRELYATSIYA VA K-MEANS KLASTER TAHLILI

##article.authors##

  • Zayniyev Diyorbek Zokir o‘g‘li
  • Turobova Hulkar Rustamovna

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20786034

##article.subject##:

suv iste’moli, tekstil chiqindilarini qayta ishlash, Pearson korrelyatsiyasi, Spearman korrelyatsiyasi, K-means klaster tahlili, EPR siyosati, barqaror moda.

##article.abstract##

Tadqiqotda 20 ta davlat misolida tekstil sanoatidagi suv iste’moli (WC) va qayta ishlash
ulushi (RR) o‘rtasidagi statistik bog‘liqlik Pearson va Spearman korrelyatsiya usullari hamda K-means klaster
tahlili yordamida o‘rganilgan. Natijalar suv iste’moli va qayta ishlash ulushi o‘rtasida kuchli teskari korrelyatsiya
mavjudligini tasdiqladi (r = –0,9479; rs = –0,9733; p < 0,001). EPR (Kengaytirilgan ishlab chiqaruvchi javobgarligi)
siyosati eng kuchli ijobiy prediktor ekanligi aniqlandi (r = 0,9732; p < 0,001). Klaster tahlili natijasida uchta guruh
ajratildi: yetakchi davlatlar (1-klaster: Germaniya va Shvetsiya), o‘tish bosqichidagi davlatlar (2-klaster) hamda
boshlang‘ich bosqichdagi davlatlar (3-klaster). O‘zbekiston 3-klaster tarkibida joylashgani aniqlandi. Olingan
natijalar rivojlanayotgan iqtisodiyotlar, xususan, O‘zbekiston uchun EPR siyosatini joriy etish va qayta ishlash
infratuzilmasini rivojlantirish zaruratini empirik jihatdan asoslab beradi.

Биографии авторов

Zayniyev Diyorbek Zokir o‘g‘li

Buxoro davlat universiteti
Iqtisodiyot va turizm fakulteti
PhD, dotsent

Turobova Hulkar Rustamovna

Bioiqtisodiyot mutaxassisligi magistranti

Библиографические ссылки

1. World Wide Fund for Nature (WWF). The Impact of a Cotton T-Shirt.

2. Water Footprint Network. Product Gallery: Cotton Water Footprint. URL: https://waterfootprint.org/

resources/interactive-tools/product-gallery/

3. Hoekstra, A. Y., & Mekonnen, M. M. The Green, Blue and Grey Water Footprint of Crops and Derived

Crop Products. Water Footprint Network, 2011. URL: https://waterfootprint.org/media/downloads/Mekonnen-

Hoekstra-2011-WaterFootprintCrops.pdf

4. IVL Swedish Environmental Research Institute. The Global Environmental Potential of Recycling

Cotton and Polyester Textiles (Report B1976). 2016. URL: https://www.ivl.se/download/18.343dc99d14e8bb0f

58b76a/1445517761040/B1976.pdf

5. Ellen MacArthur Foundation. A New Textiles Economy: Redesigning Fashion’s Future. 2017.

6. WRAP. Valuing Our Clothes: The Cost of UK Fashion. 2020. URL: https://wrap.org.uk/resources/report/

valuing-our-clothes-the-cost-of-uk-fashion

7. Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). Extended Producer Responsibility:

An Overview of Practices and Key Issues. URL: https://www.oecd.org/environment/waste/extended-producerresponsibility.

htm

8. World Bank. Water Management in Uzbekistan and Agriculture Sector Overview. URL: https://www.

worldbank.org/en/country/uzbekistan/publication/uzbekistan-water-management

9. Food and Agriculture Organization (FAO). AQUASTAT – Global Water Resources Database. URL:

https://www.fao.org/land-water/databases-and-software/aquastat/en/

10. Asian Development Bank (ADB). Uzbekistan Country Overview. URL: https://www.adb.org/countries/

uzbekistan/main

11. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Rasmiy statistika portali. URL: https://stat.uz

Загрузки

##submissions.published##

2026-06-01
Loading...