BARQAROR YASHIL INVESTITSIYALARNING QAYTA TIKLANUVCHI ENERGETIKA RIVOJIGA ROLINI VA HISSASINI TAHLIL QILISH: O‘ZBEKISTON MISOLIDA
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21810683##article.subject##:
“yashil” investitsiya, qayta tiklanuvchi energetika, “yashil” moliya, barqaror rivojlanish, O‘zbekiston, quyosh va shamol energetikasi, “yashil” obligatsiyalar.##article.abstract##
Ushbu ish barqaror yashil investitsiyalar bilan qayta tiklanuvchi energetikaning rivojlanishi
o‘rtasidagi bog‘liqlikni O‘zbekiston misolida tahlil qiladi. Yashil moliya va qayta tiklanuvchi energetika bo‘yicha
xalqaro qiyosiy tadqiqotlarga tayangan holda, eng avvalo, yashil investitsiyaning quvvatlarni kengaytirishga ta’sir
ko‘rsatadigan kanallarini tushuntiruvchi nazariy asos shakllantiriladi. Keyingi bosqichda O‘zbekistonning qayta
tiklanuvchi energetika sohasidagi siyosat traektoriyasi hamda sohaga yo‘naltirilayotgan yashil investitsiyalarning
hajmi va tarkibi — jumladan, suveren “yashil” obligatsiyalar, rivojlanish moliyasi institutlari va xususiy
investorlarning moliyalashtiruvi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot ekonometrik modellashtirishga emas, balki qiyosiytavsifiy
tahlilga asoslanganligi bois, olingan natijalar sabab-oqibat ta’sirini isbotlashga emas, balki bog‘liqlikni
va investitsiyalarning kuzatilgan hissasini baholashga xizmat qiladi. Tahlil natijalari “yashil” investitsiyalar 2019-
yildan buyon O‘zbekiston qayta tiklanuvchi quvvatlarining jadal o‘sishi bilan yaqin bog‘liqlikda bo‘lgan muhim
omillardan biri ekanini ko‘rsatadi; shu bilan birga, o‘rnatilgan quvvatlarning to‘liq ravishda samarali energetika
rivojiga aylanishini cheklaydigan tarkibiy omillar — xususan, tarmoqqa integratsiya, uzatish quvvatlari va ishlab
chiqarishni cheklash (kurtaylment) ham aniqlanadi. Ilmiy ish investitsiyalar o‘sishini tarmoq va bozor tayyorligi
bilan muvofiqlashtirishga qaratilgan siyosiy tavsiyalar bilan yakunlanadi
Библиографические ссылки
1. IRENA & Climate Policy Initiative. (2023). Global Landscape of Renewable Energy Finance 2023. Abu-
Dabi: Xalqaro qayta tiklanuvchi energiya agentligi (IRENA).
2. IEA. (2022). Solar Energy Policy in Uzbekistan: A Roadmap. Parij: Xalqaro energetika agentligi (IEA).
3. O‘zbekiston Respublikasi Hukumat portali. (2026). Energetika sohasi bo‘yicha ma’lumot (2026-yil
10-fevral holatiga yangilangan). https://gov.uz/ru/activity_page/energy (murojaat sanasi: 30.07.2026).
4. G20 Green Finance Study Group. (2016). G20 Green Finance Synthesis Report. G20.
5. Lindenberg, N. (2014). Definition of Green Finance. Bonn: German Development Institute (DIE).
6. Sachs, J. D., Woo, W. T., Yoshino, N., & Taghizadeh-Hesary, F. (2019). Why is green finance important?
ADBI Working Paper No. 917. Tokio: Asian Development Bank Institute.
7. Zheng, M., Feng, G.-F., & Chang, C.-P. (2023). Green finance drives renewable energy development:
empirical evidence from 53 countries worldwide. Environmental Science and Pollution Research, 30(33),
80573–80590. https://doi.org/10.1007/s11356-023-28111-w
8. Rasoulinezhad, E., & Taghizadeh-Hesary, F. (2022). Role of green finance in improving energy efficiency
and renewable energy development. Energy Efficiency, 15(2), 14. https://doi.org/10.1007/s12053-022-10021-4
9. Zhang, D., Mohsin, M., & Taghizadeh-Hesary, F. (2022). Does green finance counteract the climate
change mitigation: asymmetric effect of renewable energy investment and R&D. Energy Economics, 113,
106183. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2022.106183
10. Taghizadeh-Hesary, F., & Yoshino, N. (2019). The way to induce private participation in green finance
and investment. Finance Research Letters, 31, 98–103. https://doi.org/10.1016/j.frl.2019.04.016
11. Hailiang, Z., Iqbal, W., Chau, K. Y., Shah, S. A. R., Ahmad, W., & Hua, H. (2023). Green finance, renewable
energy investment, and environmental protection: empirical evidence from B.R.I.C.S. countries. Economic
Research-Ekonomska Istraživanja, 36(2), 2125032. https://doi.org/10.1080/1331677X.2022.2125032
12. Wang, S., Sun, L., & Iqbal, S. (2022). Green financing role on renewable energy dependence and energy
transition in E7 economies. Renewable Energy, 200, 1561–1572. https://doi.org/10.1016/j.renene.2022.10.067
13. Tolliver, C., Keeley, A. R., & Managi, S. (2019). Green bonds for the Paris Agreement and sustainable
development goals. Environmental Research Letters, 14(6), 064009. https://doi.org/10.1088/1748-9326/ab1118
14. Zheng, M., Wu, L., & Chang, C.-P. (2025). The impact of green finance on sustainable development:
an investigation into national ESG performance. Journal of Applied Economics, 28(1), 2528672. https://doi.org
/10.1080/15140326.2025.2528672
15. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 21-maydagi “Qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan
foydalanish to‘g‘risida”gi O‘RQ–539-son Qonuni // URL: https://lex.uz/docs/4346831
16. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 10-maydagi. “Davlat-xususiy sheriklik to‘g‘risida”gi O‘RQ–
537-son Qonuni // URL: https://lex.uz/docs/4329270
17. O‘zbekiston Respublikasining Parij kelishuvi doirasidagi yangilangan Milliy darajada belgilangan
hissasi (NDC). – 2021 // United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC).
18. O O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi “Mamlakat taraqqiyotining
2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga
olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-21-son Farmoni // URL: https://lex.uz/uz/docs/-
8050769
19. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 2-dekabrdagi “2030-yilgacha Oʻzbekiston
Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga oʻtishiga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish boʻyicha choratadbirlar
toʻgʻrisida”gi PQ–436-son qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – https://lex.uz/docs/6303230
20. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining matbuot xizmati. (2026-yil 23-fevral). Energetika loyihalarini
amalga oshirishni jadallashtirish chora-tadbirlari muhokama qilindi. https://president.uz/ru/lists/view/8963
(murojaat sanasi: 30.07.2026).
21. Kun.uz. (2026-yil 14-may). Uzbekistan draws nearly $35 billion in energy investment, targets 50%
renewables by 2030 (“Uzbekistan Energy Week 2026” ochilishidagi rasmiy bayonotlar asosida).
22. Trend News Agency. (2026-yil 3-iyun). Uzbekistan’s green energy capacity reaches 8 gigawatts
Загрузки
##submissions.published##
Как цитировать
##issue.issue##
##section.section##
Лицензия
Copyright (c) 2026 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.