RIVOJLANGAN MAMLAKATLARDA CHIQINDILARNI BOSHQARISH TIZIMINING ZAMONAVIY MODELLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20256640Keywords:
chiqindilarni boshqarish, qayta ishlash, yashil iqtisodiyot, ekologik barqarorlik, sirkulyar iqtisodiyot, zamonaviy texnologiyalar, chiqindidan energiya ishlab chiqarish, xorijiy tajriba.Abstract
Mazkur maqolada rivojlangan mamlakatlarda chiqindilarni boshqarish tizimining zamonaviy modellari,
ularning iqtisodiy va ekologik samaradorligi hamda ushbu tajribalarni O‘zbekiston sharoitida qo‘llash imkoniyatlari ilmiy
jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot davomida Germaniya, Yaponiya, Shvetsiya, Janubiy Koreya va Turkiya davlatlarining
chiqindilarni saralash, qayta ishlash hamda chiqindidan energiya ishlab chiqarish tizimlari o‘rganildi. Shuningdek,
chiqindilarni boshqarishning institutsional mexanizmlari, raqamli texnologiyalar va ekologik madaniyatning ahamiyati
yoritildi. Tadqiqot natijasida O‘zbekistonda chiqindilarni boshqarish tizimini takomillashtirish, qayta ishlash infratuzilmasini
rivojlantirish hamda ekologik barqarorlikni ta’minlash bo‘yicha ilmiy-amaliy taklif va tavsiyalar ishlab chiqildi
References
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 4-yanvar 2024-yildagi “Chiqindilarni boshqarish tizimini takomillashtirish va
ularning ekologik vaziyatga salbiy taʼsirini kamaytirish boʻyicha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF–5-son Farmoni. https://
www.lex.uz/uz/docs/-6732832.
2. O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi ma’lumotlari.
3. World Bank. What a Waste 2.0: A Global Snapshot of Solid Waste Management to 2050. — Washington, DC, 2022.
4. United Nations Environment Programme (UNEP). Global Waste Management Outlook. — New York, 2023.
5. European Environment Agency. Waste Recycling in Europe. — Copenhagen, 2023.
6. Mehmet Kaya. Atık Yönetimi ve Geri Dönüşüm Sistemleri. — Istanbul: Istanbul Üniversitesi Yayınları, 2021.
7. Ahmet Demir. “Türkiye’de Sıfır Atık Politikalarının Ekonomik Önemi” // Çevre Ekonomisi Dergisi. — 2022. — № 4.
8. V.I. Danilov. Sovremennye sistemy upravleniya otkhodami. — Moskva: Ekonomika, 2020.
9. A.N. Petrova. “Ekologicheskaya politika i pererabotka otkhodov v razvitykh stranakh” // Ekologiya i promyshlennost
Rossii. — 2021. — № 6.
10. S.N. Xashimova. “Sirkulyar iqtisodiyot barqaror rivojlanish mexanizmi sifatida” // Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot jurnali.
— 2024. — № 12.
11. F.K. Saidova. “O‘zbekistonda bioiqtisodiyot va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirishning ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati” //
Raqamli iqtisodiyot ilmiy-elektron jurnali. — 2024. — № 10.
12. E. Narzullayev. “Sirkulyar iqtisodiyot sohasida ilg‘or xorijiy tajribalar va ularni O‘zbekiston sharoitida qo‘llash
imkoniyatlari” // Muhandislik va iqtisodiyot. — 2026. https://scholar.google.com/citations?view_op=view_
citation&hl=en&user=3c73BeEAAAAJ&citation_for_view=3c73BeEAAAAJ:5nxA0vEk-isC.
13. Narzullaev, Elmurod Shuhrat-o‘g‘li. “Barqaror rivojlanishda yashil iqtisodiyotning ahamiyati” // Yevropa iqtisodiy
dinamika va siyosat jurnali. — 2026. — Vol. 2, № 2. — B. 7–10. https://nordascend.com/index.php/ejedp/article/
view/16.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.