TADBIRKORLIK SUBYEKTLARI FAOLIYATI SAMARADORLIGINI BAHOLASH VA OSHIRISHNING ZAMONAVIY IQTISODIY MEXANIZMLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21273562Keywords:
tadbirkorlik subyektlari, faoliyat samaradorligi, iqtisodiy mexanizmlar, Business Performance Index (BPI), iqtisodiy baholash, bank moliyalashtirishi, investitsiyalar, raqamli transformatsiya, korrelyatsionregression tahlil, iqtisodiy-matematik model, raqobatbardoshlik, samaradorlik koʻrsatkichlari.Abstract
Mazkur maqolada tadbirkorlik subyektlari faoliyati samaradorligini baholash va oshirishning
zamonaviy iqtisodiy mexanizmlari tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika
qo‘mitasi hamda Markaziy bankning rasmiy maʼlumotlari asosida tadbirkorlik subyektlari faoliyatining asosiy
iqtisodiy koʻrsatkichlari tahlil qilindi. Korrelyatsion-regression tahlil yordamida bank moliyalashtirishi, investitsiyalar
va raqamli transformatsiyaning faoliyat samaradorligiga taʼsiri baholandi. Shuningdek, muallif tomonidan tadbirkorlik
subyektlari faoliyatini kompleks baholash imkonini beruvchi Business Performance Index (BPI) ishlab chiqildi.
Tadqiqot natijalariga asoslanib, tadbirkorlik subyektlari samaradorligini oshirish, raqamli texnologiyalarni keng joriy
etish hamda iqtisodiy resurslardan samarali foydalanishga qaratilgan amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi
References
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining
2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi
bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/uz/docs/-
8050769
2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 1-iyundagi PQ-210-son “Tadbirkorlik loyihalarini qoʻllabquvvatlash
orqali yoshlar bandligini taʼminlashga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qarori.
3. Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 2-maydagi OʻRQ-328-son “Tadbirkorlik faoliyati erkinligining
kafolatlari toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/-2006789
4. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 11-noyabrdagi OʻRQ-582-son “Oʻzbekiston Respublikasining
Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonuni. https://lex.uz/uz/docs/-4590452
5. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Oʻzbekiston Respublikasining ijtimoiy-iqtisodiy
rivojlanishi boʻyicha statistik toʻplam. Toshkent, 2025.
6. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki. Bank tizimi faoliyati boʻyicha statistik byulleten. Toshkent, 2025.
7. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki. Open Data statistik bazasi. Toshkent, 2025.
8. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi. Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiy rivojlanish
yakunlari boʻyicha tahliliy hisobot. Toshkent, 2025.
9. OECD. The Digital Transformation of SMEs. Paris: OECD Publishing, 2021.
10. OECD. SME and Entrepreneurship Outlook 2023. Paris: OECD Publishing, 2023.
11. OECD. Financing SMEs and Entrepreneurs 2024: An OECD Scoreboard. Paris: OECD Publishing, 2024.
12. World Bank. World Development Report 2022: Finance for an Equitable Recovery. Washington, DC: World
Bank, 2022.
13. World Bank. Digital Progress and Trends Report 2023. Washington, DC: World Bank, 2023.
14. World Bank. Global Economic Prospects. Washington, DC: World Bank, 2025.
15. Cambridge Centre for Alternative Finance, Asian Development Bank Institute. MSME Access to Digital
Finance Study: In Selected EMDE Countries in Asia. Cambridge: University of Cambridge Judge Business
School, 2025.
16. European Investment Bank. EIB Investment Survey 2024: European Union Overview. Luxembourg:
European Investment Bank, 2024.
17. United Nations Conference on Trade and Development. Digital Economy Report 2024: Shaping an
Environmentally Sustainable and Inclusive Digital Future. Geneva: United Nations, 2024.
18. International Monetary Fund. Regional Economic Outlook: Middle East and Central Asia. Washington, DC:
IMF, 2024.
19. Asian Development Bank. Asian Development Outlook 2025. Manila: Asian Development Bank, 2025.
20. Schumpeter, J.A. The Theory of Economic Development. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1934.
21. Drucker, P.F. Innovation and Entrepreneurship. New York: Harper & Row, 1985.
22. Stiglitz, J.E., Weiss, A. Credit Rationing in Markets with Imperfect Information // American Economic
Review. 1981. Vol. 71(3). P. 393–410.
23. Berger, A.N., Udell, G.F. A More Complete Conceptual Framework for SME Finance // Journal of Banking
& Finance. 2006. Vol. 30(11). P. 2945–2966.
24. Beck, T., Demirgüç-Kunt, A. Small and Medium-Size Enterprises: Access to Finance as a Growth Constraint
// Journal of Banking & Finance. 2006. Vol. 30(11). P. 2931–2943.
25. Levine, R. Finance and Growth: Theory and Evidence // Handbook of Economic Growth. Amsterdam:
Elsevier, 2005. P. 865–934.
26. Porter, M.E. The Competitive Advantage of Nations. New York: Free Press, 1990.
27. Kaplan, R.S., Norton, D.P. The Balanced Scorecard: Translating Strategy into Action. Boston: Harvard
Business School Press, 1996.
28. Damodaran, A. Applied Corporate Finance. 4th ed. Hoboken: John Wiley & Sons, 2014.
29. Brigham, E.F., Ehrhardt, M.C. Financial Management: Theory & Practice. 16th ed. Boston: Cengage
Learning, 2019.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.