MILLIY IQTISODIYOTNI SANOATLASHUVINING HAJMIY VA SIFAT O‘LCHAMLARI O‘RTASIDAGI NOMUTANOSIBLIK TAHLILI
##semicolon##
https://doi.org/10.5281/zenodo.21377765##semicolon##
sanoatlashuv, ishlab chiqarilgan tayyor sanoat mahsuloti, tarkibiy transformatsiya, texnologik tarkib, hajmiy o‘lcham, sifat o‘lchami, erta deindustrializatsiya, Kaldor–Verdoorn qonuni, Hoffmann koeffitsiyenti, Herfindahl indeksi, hajm–sifat nisbati, iqtisodiy murakkablik.##article.abstract##
Ushbu maqolada milliy iqtisodiyotning sanoatlashuvi hajmiy va sifat o‘lchamlari o‘rtasidagi
nomutanosiblik 2016–2025-yillar rasmiy statistik ma’lumotlari asosida chuqur tahlil qilingan. Tadqiqotda
sanoatlashuv darajasi yagona kuzatiladigan ko‘rsatkich emas, balki hajm, tarkib va sifat darajalaridan
iborat murakkab, ko‘p o‘lchovli tushuncha sifatida talqin etiladi. Petti–Klark, Kuznets, Kaldor–Verdoorn
hamda Rodrikning erta deindustrializatsiya nazariyalari O‘zbekiston ma’lumotlari misolida empirik tekshirilib,
ishlab chiqarilgan tayyor sanoat mahsulotining yalpi ichki mahsulotdagi ulushi sezilarli oshgani holda uning
texnologik tarkibi yomonlashgani, ya’ni hajmiy va sifat o‘lchamlari qarama-qarshi yo‘nalishda harakatlanishi
mumkinligi asoslangan. Sanoat o‘sishining metallurgiya tarmog‘i atrofida jamlanishi Herfindahl indeksi orqali,
sanoatlashuvning har bir hajm birligiga to‘g‘ri keladigan sifat darajasi esa maxsus diagnostik nisbat orqali
baholangan. Tahlil natijalari asosida sanoat siyosatining maqsad funksiyasini hajmiy ko‘rsatkichlardan sifat
ko‘rsatkichlariga yo‘naltirish zarurligi uch qatlamli konseptual model doirasida asoslab berilgan.
##submission.citations##
1. Abduraxmonov Q. X. Mehnat iqtisodiyoti: darslik. – T.: «Fan va texnologiyalar», 2012. – 388 b.
2. Abulqosimov X. P. Iqtisodiy xavfsizlik: darslik. – T., 2022. – 732 b.
3. Jurayev T. Iqtisodiyot nazariyasi: darslik. – T.: «Fan va texnologiyalar nashriyot-matbaa uyi», 2024. –
504 b.
4. Topildiyev S. R. Iqtisodiy siyosat: darslik. – T.: TDIU; OOO «Diadema nur servis», 2025. – 372 b.
5. Vahobov A. V., O‘lmasov A. Iqtisodiyot nazariyasi: darslik. – T., 2014. – 456 b.
6. Xodiyev B. Yu., Shodmonov Sh. Sh. Iqtisodiyot nazariyasi: darslik. – T.: «Barkamol fayz media», 2017.
– 784 b.
7. Бодрунов С. Д. Новое индустриальное общество второго поколения: структура и главные
направления развития // Экономическое возрождение России. – 2016. – № 2(48). – С. 5–14.
8. Бузгалин А. В., Колганов А. И. Новое индустриальное общество второго поколения: генезис
институтов и производственных отношений // Социологические исследования. – 2017. – № 11. –
С. 114–122.
9. Глазьев С. Ю. Прикладные результаты теории мирохозяйственных укладов // Экономика и
математические методы. – 2016. – Т. 52. – № 3. – С. 3–21.
10. Gollin, D. (2014). The Lewis model: A 60-year retrospective. Journal of Economic Perspectives, 28(3),
71–88. DOI: 10.1257/jep.28.3.71.
11. Hartwig, J. (2008). Testing the Baumol–Nordhaus model with EU15 data. Review of Income and Wealth,
54(1), 105–119. DOI: 10.1111/j.1475-4991.2007.00262.x.
12. Herrendorf, B., Rogerson, R., & Valentinyi, Á. (2014). Growth and structural transformation. Handbook of
Economic Growth, 2, 855–941. DOI: 10.1016/B978-0-444-53678-5.00006-9.
13. Krüger, J. J. (2008). Productivity of sectors and countries: A review of the Benhabib and Spiegel and the
Petty–Clark–Kuznets hypotheses. Journal of Economic Growth, 13(4), 319–336. DOI: 10.1007/s10887-
008-9034-4.
14. Mileva, E., & Leszczynska, A. (2018). Is Kaldor’s second law still alive? Leverage, productivity, and growth
in manufacturing. World Development, 102, 122–135. DOI: 10.1016/j.worlddev.2017.09.014.
15. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat statistika agentligining rasmiy ma’lumotlari. Elektron
manba: https://stat.uz/.
##submission.downloads##
##submissions.published##
##submission.howToCite##
##issue.issue##
##section.section##
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by4.footer##