TABIIY MONOPOL KORXONALARNI BOSHQARISHNING INNOVATSION TASHKILIYIQTISODIY MODELINI ISHLAB CHIQISH

TABIIY MONOPOL KORXONALARNI BOSHQARISHNING INNOVATSION TASHKILIYIQTISODIY MODELINI ISHLAB CHIQISH

##article.authors##

  • Umarova Irodaxon Nuraliyevna

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.5281/zenodo.21714566

##article.subject##:

tabiiy monopoliya, boshqaruv modeli, innovatsion boshqaruv, tartibga solish, raqamli monitoring, tartibga solinadigan aktivlar bazasi, xizmat sifati, institutsional rivojlanish.

##article.abstract##

Mazkur maqolada tabiiy monopol korxonalarni boshqarishning innovatsion tashkiliy-iqtisodiy
modeli ilmiy jihatdan asoslandi. Tadqiqotda institutsional boshqaruv, iqtisodiy ragʻbatlantirish mexanizmlari,
tartibga solinadigan aktivlar bazasi, narx chegarasi hamda raqamli monitoring tizimlarining oʻzaro bogʻliqligi
tizimli ravishda tahlil qilindi. Boshqaruvning toʻrt konturdan iborat modeli ishlab chiqildi va uning amaliy
qoʻllash imkoniyatlari xalqaro tajriba hamda milliy huquqiy asoslar bilan izohlandi. Olingan natijalar boshqaruv
samaradorligini oshirish, xizmat sifati va investitsiya jarayonlarini takomillashtirish, axborot shaffofligini
kuchaytirish hamda tabiiy monopoliyalar faoliyatining barqarorligini taʼminlash imkoniyatlarini koʻrsatdi. Taklif
etilgan model tarmoq korxonalarini zamonaviy boshqarish boʻyicha ishonchli ilmiy asos yaratdi.

Биография автора

Umarova Irodaxon Nuraliyevna

Alfraganus universiteti NOTT
Menejment va marketing kafedrasi katta oʻqituvchisi

Библиографические ссылки

1. OECD. Regulation and Industrial Competitiveness: A Perspective for Regulatory Reform. OCDE/GD

(97)133. Paris: OECD, 1997. URL: https://one.oecd.org/document/OCDE/GD(97)133/en/pdf

2. Business at OECD. Competition for the Market – Contribution. DAF/COMP/GF/WD(2019)61. Paris: OECD,

2019. URL: https://one.oecd.org/document/DAF/COMP/GF/WD(2019)61/en/pdf

3. OECD. Competition for the Market. Background Note. Paris: OECD Publishing, 2019. URL: https://

www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2019/10/competition-for-the-market_6afbeb4c/

f0a896a0-en.pdf

4. Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 3-iyuldagi “Raqobat toʻgʻrisida” OʻRQ-850-son Qonuni. https://lex.

uz/uz/docs/-6518381

5. Arnold J., Nicoletti G., Scarpetta S. Regulation, Allocative Efficiency and Productivity in OECD Countries.

OECD Economics Department Working Papers No. 616. Paris: OECD, 2008. URL: https://www.oecd.

org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2008/06/regulation-allocative-efficiency-and-productivity-inoecd-

countries_g17a1ac8/241447806226.pdf

6. OECD. Competition in Energy Markets. DAF/COMP/WP2(2022)4/FINAL. Paris: OECD, 2022. URL:

https://one.oecd.org/document/DAF/COMP/WP2(2022)4/FINAL/en/pdf

7. Makovšek D., Veryard D. The Regulatory Asset Base and Project Finance Models: An Analysis of

Incentives for Efficiency. ITF Discussion Paper No. 2016-01. Paris: OECD/ITF, 2016. URL: https://www.

itf-oecd.org/sites/default/files/dp_2016-01_makovsek_and_veryard.pdf

8. OECD/ITF. The Regulatory Asset Base Model and the Project Finance Model: A Comparative Analysis.

Paris: OECD Publishing, 2015. URL: https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/

reports/2015/02/the-regulatory-asset-base-model-and-the-project-finance-model-a-comparativeanalysis_

g17a26db/5jrw13st0z37-en.pdf

9. Helm D. Utility Regulation, the RAB and the Cost of Capital. Ofgem, 2009. URL: https://www.ofgem.gov.

uk/sites/default/files/docs/2009/05/cc-helm-lecture-060509.pdf

10. Omrani H., Shafaat K., Emrouznejad A. Robust Network Data Envelopment Analysis Approach to Evaluate

the Efficiency of Regional Electricity Power Networks under Uncertainty // PLoS ONE. 2017. URL: https://

pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5617154/

11. OECD. The Governance of Water Regulators. OECD Studies on Water. Paris: OECD Publishing, 2015.

URL: https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2015/04/the-governance-of-waterregulators_

g1g51d13/9789264231092-en.pdf

12. OECD. OECD Guidelines on Corporate Governance of State-Owned Enterprises 2024. Paris: OECD

Publishing, 2024. URL: https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2024/06/oecdguidelines-

on-corporate-governance-of-state-owned-enterprises-2024_68fa05cd/18a24f43-en.pdf

13. OECD. Ownership and Governance of State-Owned Enterprises 2024. Paris: OECD Publishing,

2024. URL: https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2024/06/ownership-andgovernance-

of-state-owned-enterprises-2024_136e9151/395c9956-en.pdf

14. EFRAG. Issues Paper on EU Regulatory Schemes. Regulatory Assets and Regulatory Liabilities

Working Group. Brussels: EFRAG, 2025. URL: https://www.efrag.org/sites/default/files/media/

document/2025-08/01-01_-_issues_paper_on_eu_regulatory_schemes_-_efrag_rrawg_25-05-12.pdf

15. Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 19-avgustdagi “Tabiiy monopoliyalar toʻgʻrisida” 815-I-son Qonuni.

https://lex.uz/docs/-79391

16. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 10-maydagi “Monopoliyaga qarshi organning

tabiiy monopoliyalar subyektlari faoliyati toʻgʻrisidagi axborotni olishi tartibi toʻgʻrisida” 118-son Qarori.

https://lex.uz/docs/-2389210

17. Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining 2010-yil

11-oktabrdagi “Tabiiy monopoliya subyektlarining davlat reyestrini tuzish va yuritish tartibi toʻgʻrisida” 2147-

sonli Nizomi. https://lex.uz/uz/docs/-1690009

18. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 1-maydagi “Tovar va moliya bozorlarida

monopoliyaga qarshi tartibga solishga doir normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida” 256-son

Qarori. https://www.lex.uz/en/docs/-6907023

19. IEA/OECD. Uzbekistan 2022 Energy Policy Review. Paris: OECD Publishing, 2022. https://www.oecd.

org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2022/10/uzbekistan-2022-energy-policy-review_b94a8e4a/

be7a357c-en.pdf

20. World Bank. Uzbekistan Integrated State-Owned Enterprises Framework (iSOEF) Assessment. Washington,

D.C.: World Bank, 2024. URL: https://documents1.worldbank.org/curated/en/099052224015534521/pdf/

P17569618b77970ad1965a154065434509b.pdf

21. IEA. Unlocking Smart Grid Opportunities in Emerging Markets and Developing Economies. Paris: IEA,

2023. URL: https://www.iea.org/reports/unlocking-smart-grid-opportunities-in-emerging-markets-anddeveloping-

economies/executive-summary

22. IEA. Digitalisation and Energy. Paris: IEA, 2017. URL: https://www.iea.org/reports/digitalisation-andenergy

23. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 6-iyuldagi “Maʼmuriy islohotlar doirasida raqobatni

rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish sohasida davlat boshqaruvini samarali tashkil etish

chora-tadbirlari toʻgʻrisida” PF-108-son Farmoni. https://lex.uz/docs/-6525087

24. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi “2022–2026-yillarga moʻljallangan Yangi

Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida” PF-60-son Farmoni. https://lex.uz/docs/5841063

Загрузки

##submissions.published##

2026-07-01
Loading...