HUDUDLARNING QIYOSIY USTUNLIKLARI ASOSIDA YUQORI DAROMADLI ISH O‘RINLARINI YARATISH: “HUDUD– IXTISOSLASHUV–KASB–ISH BERUVCHI– DAROMAD” MODELI
##semicolon##
https://doi.org/10.5281/zenodo.21472866##semicolon##
hududiy rivojlanish, qiyosiy ustunlik, yuqori daromadli ish o‘rni, qiymat zanjiri, mahalla ixtisoslashuvi, kasbiy tayyorlash, kichik biznes, aholi daromadi##article.abstract##
Maqolada O‘zbekiston hududlarida yuqori daromadli ish o‘rinlarini yaratishning hududiy
differensiallashgan modeli ishlab chiqilgan. Tadqiqotning maqsadi hududning resursi yoki mavjud tarmog‘ini
o‘z-o‘zidan ustunlik deb qabul qilmasdan, uni kasb, ish beruvchi va qiymat zanjiri orqali aholi daromadiga
aylantirish mexanizmini asoslashdan iborat. Strukturaviy-dinamik, qiyosiy, tipologik va tizimli tahlil usullari
qo‘llanildi. 2020–2025-yillarda yalpi ichki mahsulot va ish haqining o‘sishi, 2025-yildagi tarmoq hamda hududiy
tuzilma, kichik tadbirkorlik va turizm ko‘rsatkichlari tahlil qilindi. Natijada “hudud–ixtisoslashuv–kasb–ish
beruvchi–daromad” zanjiri, hududiy daromad samarasi formulasi va yuqori daromadli ish o‘rni pasporti taklif
etildi. Yuqori daromadlilikni mamlakat bo‘yicha yagona nominal chegarada emas, hudud o‘rtacha ish haqining
1,2–1,5 baravari yoki oilaning o‘rtacha jon boshiga daromadidan yuqori barqaror mehnat natijasi orqali baholash
tavsiya qilindi. Model hududiy siyosat, investitsiya loyihalari, kasbiy tayyorlash va mahalla ixtisoslashuvini
yagona natija – barqaror daromad bilan bog‘laydi.
##submission.citations##
1. Porter M. E. The Competitive Advantage of Nations. — New York : Free Press, 1990.
2. Krugman P. Geography and Trade. — Cambridge, MA : MIT Press, 1991.
3. Schultz T. W. Investment in Human Capital // The American Economic Review. — 1961. — Vol. 51, No.
1. — P. 1–17.
4. Becker G. S. Human Capital: A Theoretical and Empirical Analysis, with Special Reference to Education.
— Chicago : University of Chicago Press, 1964.
5. Criscuolo C., Gal P., Freund L. B. Human Capital at Work: Five Facts about the Role of Skills for Firm
Productivity, Growth, and Wage Inequality // OECD Productivity Working Papers. — Paris : OECD
Publishing, 2024. — No. 36. — DOI: 10.1787/486c0289-en.
6. International Labour Organization. Small Matters: Global Evidence on the Contribution to Employment by
the Self-employed, Micro-enterprises and SMEs. — Geneva : International Labour Office, 2019. — 48 p.
— ISBN 978-92-2-133991-5.
7. Asian Development Bank. Skills Development in Uzbekistan: A Sector Assessment. — Manila : Asian
Development Bank, 2022.
8. World Bank. The Road Home and Abroad: Enhancing TVET for Youth and Migration in Uzbekistan. —
Washington, DC : World Bank, 2025. — DOI: 10.1596/43532.
9. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Mehnat munosabatlari va kasbga tayyorlash tizimini
takomillashtirish hamda ish beruvchilarni rag‘batlantirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi
2025-yil 4-avgustdagi PF-126-son Farmoni [Elektron resurs]. — URL: https://lex.uz/docs/-7675184
(murojaat sanasi: 18.07.2026).
10. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «2026-yilda hududlarni yangicha yondashuvlar asosida
rivojlantirish orqali aholi daromadini oshirish, barqaror ish o‘rinlarini yaratish hamda kambag‘allikni
qisqartirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi 2026-yil 5-fevraldagi PQ-49-son qarori [Elektron resurs]. — URL:
https://lex.uz/docs/-8038302 (murojaat sanasi: 18.07.2026).
11. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston Respublikasining ijtimoiy-iqtisodiy holati
(2025-yil yanvar–dekabr) [Elektron resurs]. — Toshkent, 2026. — URL: https://stat.uz/img/news/talil-2025-
jil-yanvar-dekabr-lotin-_p29731.pdf (murojaat sanasi: 18.07.2026).
12. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. 2025-yilda O‘zbekistonga 11,7 million nafar turist
kelgan [Elektron resurs]. — 2026. — 16-yanvar. — URL: https://stat.uz/uz/matbuot-markazi/qo-mitayangiliklar/
66309-2025-jilda-zbekistonga-11-7-million-nafar-turist-kelgan-2 (murojaat sanasi: 18.07.2026).
13. OECD. OECD Skills Outlook 2023: Skills for a Resilient Green and Digital Transition. — Paris : OECD
Publishing, 2023. — 271 p. — DOI: 10.1787/27452f29-en.
14. Абдурахманов К. Х. Стратегия развития рынка труда: зелёная трансформация и искусственный
интеллект // Лидерство и менеджмент. — 2026. — Т. 13, № 3. — С. 403–424. — DOI: 10.18334/
lim.13.3.124610.
15. International Labour Organization. Decent Work and the 2030 Agenda for Sustainable Development
[Elektron resurs]. — Geneva : ILO, [s. a.]. — URL: https://www.ilo.org/topics-and-sectors/decent-workand-
2030-agenda-sustainable-development (murojaat sanasi: 18.07.2026).
16. North D. C. Institutions, Institutional Change and Economic Performance. — Cambridge : Cambridge
University Press, 1990.
##submission.downloads##
##submissions.published##
##submission.howToCite##
##issue.issue##
##section.section##
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by4.footer##